Triết lý Mushin dành cho những tâm hồn đang quá tải. Ảnh: Pexels
Nhật Bản luôn truyền cảm hứng cho chúng ta những cách suy nghĩ mới về cuộc sống. Hẳn bạn đã từng nghe qua “ikigai” – một khái niệm triết lý mang nghĩa là “lý do sống” hoặc “lẽ sống”. Nó đề cập đến những gì mang lại cho bạn cảm giác mục đích, hạnh phúc và sự hài lòng trong cuộc sống hàng ngày. Hay “wabi-sabi” – một triết lý thẩm mỹ, tôn vinh vẻ đẹp của sự không hoàn hảo. Thông điệp tập trung vào việc chấp nhận sự vô thường cũng như tìm thấy vẻ đẹp trong những điều không trọn vẹn, có dấu vết thời gian và mộc mạc, giản dị.
Trong bài viết này, Harper’s Bazaar Việt Nam muốn giới thiệu một khái niệm ít được biết đến hơn. Đó là “mushin” – trạng thái vô tâm trí bắt nguồn từ Thiền tông. Ban đầu nó được áp dụng trong võ thuật Nhật Bản. Theo thời gian, nó nhanh chóng gắn liền với nhiều loại hình nghệ thuật cùng lối sống khác nhau. Khi thế giới liên tục đòi hỏi sự chú ý của bạn, đầu óc quay cuồng nhiều nỗi âu lo, trạng thái tinh thần này chính là món quà xa xỉ nhất bạn có thể dành tặng cho bản thân.
Khái niệm về trạng thái vô tâm trí của triết lý Mushin
Cắt nghĩa từ Mushin, ta có “Mu” nghĩa là sự hư vô, còn “Shin” là tâm trí hay linh hồn. Mushin bắt nguồn từ quan điểm Mushin no Shin, mang ý nghĩa “tâm không có tâm”. Tức là trạng thái tâm trí không bị phiền nhiễu bởi suy nghĩ, cảm xúc (sợ hãi, giận dữ, lo lắng) hay bản ngã. Đồng thời trở nên cởi mở với mọi thứ xung quanh. Tại khoảnh khắc đó, không có quá khứ, hiện tại hay tương lai, mà chỉ tập trung sự tồn tại thuần túy.
Triết lý Mushin phổ biến trong giới võ thuật Nhật Bản. Ảnh: Pexels
Mushin chính là triết lý phổ biến trong giới võ thuật Nhật Bản. Ở thời cổ đại, những chiến binh Samurai đã chiến đấu cùng với thanh gươm của mình trong trạng thái vô tâm trí. Tức là, họ để ý thức của mình rơi vào hư vô, không màng đến những suy nghĩ lùi bước trước kẻ thù hay cảm xúc sợ hãi trước cái chết. Họ chỉ làm theo mệnh lệnh của tiềm thức và tập trung vào dòng chảy của tâm trí.
“Vô tâm trí” ám chỉ trạng thái “vô niệm”. Đó là trạng thái thiền định trong trẻo như nước chảy và phản chiếu như gương. Tâm trí bạn không hoàn toàn trống rỗng, mà nó chỉ đơn giản thể hiện sự vắng mặt của bản ngã, xao nhãng cùng những nỗi lo lắng. Mushin không chỉ là một triết lý cổ xưa mà còn là một kỹ thuật thực tiễn cho phép bạn nhìn sâu vào tâm trí giữa những ồn ào. Từ đó trải nghiệm sự tĩnh lặng trong chuyển động.
>>>TÂM LÝ: ÁP DỤNG LIỆU PHÁP Ý NGHĨA ĐỂ SỐNG AN LẠC
Thực hành thiền theo triết lý Mushin
Thực hành những bài tập thiền Nhật Bản theo triết lý Mushin, bạn sẽ học cách biến mỗi lần trốn thoát khỏi ồn ào cuộc sống là một hành trình chữa lành sâu sắc. Những khoảnh khắc bình yên tuôn chảy ngay cả trong những khe hở của cuộc sống thường nhật.
Ứng dụng triết lý Mushin trong cuộc sống hàng ngày
Sử dụng thiền định như một phương tiện để đạt được trạng thái vô tâm trí
Thiền đóng vai trò quan trọng trong việc đạt được, hay ít nhất là tiếp cận trạng thái “vô niệm”. Do đó, việc lựa chọn thực hành thiền, hoặc kết hợp nó với các bài tập như yoga và chánh niệm, là điều cơ bản để trải nghiệm tư duy rõ ràng và phi thường của triết lý Mushin Nhật Bản.
Bạn có thể thực hành thiền tại nhà vào mỗi sáng/tối hoặc bất kỳ thời điểm nào thuận tiện cho lịch sinh hoạt hàng ngày. Nếu là buổi sáng, sẽ tốt hơn khi bạn ngồi thiền sau khi tập yoga. Tranh thủ sưởi nắng sớm để có thêm nhiều tác động tốt về mặt sinh học lẫn thể chất.
>>>TÌM HIỂU: SOUND BATH: THIỀN ĐỊNH VỚI ÂM THANH CHỮA LÀNH TINH THẦN
Tập võ
Trong võ thuật, Samurai đạt trạng thái Mushin để chiến đấu hiệu quả, không bị cảm xúc cản trở, phản ứng tức thời. Đây cũng là triết lý tinh thần chính của nhiều bộ môn võ Nhật Bản như Aikido, Kendo, Karate, Iaido… Thậm chí, Mushin là cấp độ cao khi kỹ thuật trở thành vô thức tinh luyện.
Hẳn là bạn cũng thừa biết lợi ích về thể lực của việc tập bất kỳ bộ môn võ nào. Bạn không cần phải theo đuổi để trở thành một vận động viên võ thuật. Việc theo học và tập luyện võ sẽ rèn tâm không bị kéo đi theo cảm xúc. Từ đó giảm căng thẳng, phản ứng linh hoạt trong giải quyết vấn đề. Khi tâm rỗng nhưng tỉnh táo, chuyển động cũng trở nên nhanh, mềm, linh hoạt.
>>>XEM THÊM: KHOA HỌC CHỨNG MINH: NGƯỜI CÀNG SIÊNG TẬP THỂ DỤC, CÀNG THÀNH ĐẠT
Luyện viết là cách hiệu quả để đạt trạng thái vô tâm trí. Ảnh: Pexels
Luyện viết
Sáng tạo nghệ thuật cũng là một lối tắt dẫn đến trạng thái vô thức. Viết lách được công nhận rộng rãi là cách tốt nhất.
Mỗi sáng, khi thức dậy, hãy đến bàn làm việc hoặc bất cứ nơi nào mang lại cho bạn sự bình yên trong nhà. Sau đó hòa mình vào âm thanh/ánh sáng sớm mai và bắt đầu viết lại cảm xúc của mình mà không phán xét. Bạn có thể suy ngẫm về những người và sự vật bạn đã thấy ngày hôm trước, miêu tả cảnh vật xung quanh, ghi lại màu sắc chi tiết cây cỏ hoa lá trong vườn. Hoặc bạn viết lại những gì còn nhớ trong giấc mơ đêm qua.
Bí quyết là tập hít thở sâu. Đừng cố gắng viết thật chỉn chu, ý tứ câu từ như một cuốn tiểu thuyết. Nó không cần phải hoàn hảo. Bạn chỉ cần ghi lại mọi thứ tiềm thức của bạn cảm nhận được. Đồng thời trân trọng trải nghiệm của bạn trong khoảnh khắc đó. Nếu viết nhật ký chưa quen với bạn, bạn có thể bắt đầu bằng việc cố gắng ghi lại trạng thái tinh thần của mình ngay lúc đó.
>>>ÁP DỤNG: 7 THÓI QUEN ĐỂ HẠNH PHÚC HƠN TỪNG NGÀY
Đừng bận tâm đến quá khứ hay nghĩ về tương lai. Khoảnh khắc hiện tại là vĩnh cửu
Trong thế giới đầy rẫy những kế hoạch, nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO) cùng những ham muốn tức thời khác, việc đạt được trạng thái vô tâm trí có vẻ như là một nhiệm vụ khó khăn. Nhưng thực ra nó cũng đơn giản lắm! Thay vì “cắm mặt” vào cái điện thoại, bạn hãy ngắm bông hoa mới hé nở, nghe tiếng gió xào xạc cành cây, nhìn con mèo lăn mình phơi nắng… Chỉ bằng cách tận hưởng khoảnh khắc hiện tại, chúng ta mới có thể khám phá ra làn gió nhẹ nhàng vuốt ve cảnh vật. Và nó cũng vuốt ve bạn, từ trong ra ngoài, một cách nhất quán. Bạn sẽ ngừng tranh đấu, ngừng phán xét mọi thứ, để bước vào hành trình thực sự “vô tâm”.
>>>NHẬN BIẾT: PHÔNG BẠT LÀ GÌ, VÀ CÁI GIÁ PHẢI TRẢ CHO HÀNH VI NÀY
Ứng dụng trong khi đi du lịch, nghỉ dưỡng/chữa lành
Nhiều điểm dừng hơn trong hành trình
Thành ngữ tiếng Nhật liên quan đến Mushin là “Mizu no Kokoro” (nghĩa là “tâm như nước”). Đây là một ví dụ điển hình về cách tiếp cận nên áp dụng khi chúng ta lên đường du lịch. Trong một thế giới với những hành trình bất tận, ta thường bỏ lỡ mọi thứ diễn ra giữa các điểm dừng/điểm đến. Tâm trí chỉ tập trung vào số lượng hơn là chất lượng.
Trong trường hợp này, mushin truyền cảm hứng cho chúng ta tận hưởng chuyến đi mà không phải liên tục ám ảnh về điểm đến tiếp theo. Cụ thể là dừng chân tại một khu vườn/ngọn đồi/căn nhà nào đó trong hành trình di chuyển, miễn là nó thu hút sự tò mò của bạn. Bạn có thể thêm thời gian hơn ở 1 địa điểm, đi bộ qua những cánh đồng lúa thay vì thuê chiếc xe máy. Đặc biệt là thu hẹp “danh sách những việc phải làm khi đi du lịch đến ABC” dài dằng dặc của bạn. Đổi lại, chúng ta có thể dừng lại bất cứ khi nào mà không cần phán xét.
Ngoài ra, khi thực sự tận hưởng những trải nghiệm “vô thức”, mọi thứ nên được thực hiện với ít sự xao nhãng nhất. Bạn có thể bật chế độ máy bay, nhét tai nghe vào túi, tắt thông báo và tránh lưu quá nhiều điểm tham quan trên Google Maps. Hãy cho phép bản thân, ít nhất là trong một khoảng thời gian ngắn, đắm mình vào cuộc sống và văn hóa địa phương mà không bị bất kỳ sự can thiệp nào.
>>>XEM THÊM: 15 NGUYÊN TẮC VÀNG KHI ĐI DU LỊCH MỘT MÌNH
Cố đô Ayutthaya trong một chiều hoàng hôn. Ảnh: A.V
Không phải là check-in một địa điểm, mà là những điều nhỏ nhặt xảy ra trong suốt chuyến đi
Nếu đến Pù Luông mùa lúa chín, đừng cố lăn xả để có được 7749 tấm hình trong trang phục người dân tộc Thái với ruộng bậc thang vàng ươm. Nếu để ý, bạn sẽ thấy cảnh mọi người đang gặt lúa bằng tay với những nông cụ hết sức thô sơ. Lúa gặt xong sẽ được gom lại theo từng bó, chất đầy nặng trong giỏ rồi gánh ra ngoài. Công việc nặng nhọc này không phân biệt giới tính hay tuổi tác.
Hoặc bạn dừng chân tại một quán cà phê ở đối diện di tích Ayutthaya (nằm cách thủ đô Bangkok khoảng 76km về phía bắc) và thử ngắt kết nối mạng Wifi hay 5G. Bạn sẽ khám phá ra những khung cảnh đời thường khác nhau vốn luôn hiện hữu mà bạn không hề biết. Cảnh người bán hàng rong địa phương trò chuyện với nhau, một nhà sư Phật giáo đang đọc sách dưới gốc cây, hay hoàng hôn khuất dần sau các ngọn tháp cổ…
Đây chỉ là hai trong nhiều ví dụ dẫn dắt chúng ta trải nghiệm những “tọa độ” du lịch nhất định thông qua các giác quan. Những điều nhỏ nhặt này có thể chỉ là một phần thường nhật của hành trình, nhưng chúng lại dẫn dắt ta đến những hiểu biết sâu sắc thông qua các giác quan.
>>>THÚ VỊ: ĐÂU LÀ CHỖ NGỒI TỐT NHẤT TRÊN MÁY BAY Ở KHOANG PHỔ THÔNG?
Chú ý đến hành lý du lịch của bạn
Có hai loại hành lý du lịch: một loại mang theo vật lý, và loại còn lại mang theo cảm xúc. Giống như một chiếc ba lô du lịch nhẹ nhàng, trái tim chúng ta không cần những gánh nặng quá mức để duy trì sự bình yên nội tâm trong suốt chuyến đi. Chúng ta không cần phải mang theo tới 5 chiếc đầm khác màu khác kiểu cho chuyến đi biển Mũi Né cuối tuần 2 ngày 1 đêm. Thậm chí cũng không cần phải mang theo những món đồ “phòng hờ” , hay vội vàng giải quyết những vấn đề không thể giải quyết trong chuyến đi.
Một hành lý du lịch nhẹ nhàng đồng nghĩa với việc suy nghĩ thông suốt hơn và một tâm thế du lịch hoàn hảo. Nghĩa là bạn không cần phải kiểm soát mọi thứ. Khi sẵn sàng buông bỏ hoàn toàn, bạn sẽ tìm thấy nhiều không gian hơn để đón nhận những câu chuyện mới trong hành lý du lịch cảm xúc nhẹ nhàng nhất.
>>>BÍ QUYẾT: TƯƠI TẮN, KHOẺ KHOẮN SUỐT CHUYẾN BAY DÀI CHỈ VỚI MỘT BÍ QUYẾT NHỎ
Chạy theo những địa điểm chụp ảnh nổi tiếng là đi ngược lại nguyên tắc sống “vô tâm trí”
Những địa điểm đông đúc, ảnh tự sướng tràn lan và du lịch tiêu dùng đang ngăn cản bạn thực sự trải nghiệm những góc cạnh chân thực của cảnh quan địa phương. Song song đó còn khiến bạn xa rời sự yên bình đích thực. Điều này không có nghĩa là bạn phải đến những vùng đất xa xôi của một quốc gia. Hay bỏ qua những địa điểm nổi tiếng, có giá trị văn hóa, lịch sử. Nó chỉ đơn giản nhắc nhở bạn hãy quan sát nhiều hơn cũng như khám phá những chi tiết ít người biết đến nhưng lại ngoạn mục.
Đó có thể là một căn nhà cổ vắng bóng khách du lịch, một khu rừng nhiệt đới bạn đi ngang qua trên đường về lại khách sạn. Thậm chí chỉ là một điều gì đó xuất hiện vào khoảnh khắc bạn tháo tai nghe ra và lắng nghe thế giới bằng trái tim mình.
Harper’s Bazaar Việt Nam
