Ngắm vẻ đẹp khẽ trôi trong triển lãm Thiên Di của Cas

Từ dấu mốc Giải Tác giả Triển vọng tại Noirfotocontest2025, Nguyễn Lâm Trâm Anh (nghệ danh Cassava hay Cas) tiếp tục hành trình khám phá ngôn ngữ nhiếp ảnh cá nhân cùng Noirfoto Gallery. Triển lãm cá nhân đầu tiên mang tên Thiên Di, giới thiệu 30 tác phẩm nhiếp ảnh đen trắng, không chỉ ghi dấu một cột mốc đáng nhớ trong hành trình sáng tác của Cas, mà còn mở ra chặng đường đồng hành cùng Noirfoto Gallery trong việc đào sâu thực hành nghệ thuật và nuôi dưỡng tiếng nói sáng tạo riêng.

Khi nhiếp ảnh bắt đầu từ những rung động đời thường

Một vệt nắng trượt qua bức tường, chiếc bóng nghiêng trên khung cửa hay một góc không gian vô tình lọt vào tầm mắt. Những điều nhỏ bé ấy có thể chỉ hiện diện trong khoảnh khắc, nhưng qua lăng kính của Cas, chúng trở thành những lát cắt giàu sức gợi về sự sống và thời gian. Không tìm kiếm những khung hình cầu kỳ, nữ nghệ sĩ để bản thân tự do rong ruổi, quan sát và dừng chân trước những điều khiến mình rung động. Chiếc điện thoại cá nhân, phương tiện sáng tác quen thuộc, cho phép chị ghi lại những biến chuyển bất chợt của thực tại mà không cần chuẩn bị phức tạp.

Ngoài nhiếp ảnh, Cas là giảng viên đại học chuyên ngành Luật, một công việc đòi hỏi tư duy chính xác và mạch lạc. Có lẽ vì thế, nhiếp ảnh trở thành khoảng không gian để chị thả lỏng lý trí, lắng nghe trực giác và mở lòng trước thế giới.

Được truyền cảm hứng từ nhiếp ảnh gia Fan Ho cùng triết lý chụp ảnh bằng bản năng, chị dần tìm thấy tiếng nói riêng trong nhiếp ảnh đen trắng. Khi màu sắc lùi lại, ánh sáng, bóng tối và cấu trúc của vật thể hiện lên rõ nét hơn, mở ra những tầng liên tưởng vượt khỏi hình ảnh trước mắt.

Bước ngoặt đến vào năm 2025, khi Cas tham gia Noirfotocontest với những bức ảnh chụp bằng điện thoại và nhận giải Tác giả Triển vọng. Từ dấu mốc ấy, hành trình nhiếp ảnh của chị tiếp tục được nuôi dưỡng, để rồi kết tinh trong Thiên Di – triển lãm cá nhân đầu tiên, đồng thời đánh dấu chặng đường đồng hành giữa Cas và Noirfoto Gallery.

Chấp nhận vô thường, trân trọng hiện tại

Lấy cảm hứng từ triết lý phương Đông về sự vô thường, cái tên Thiên Di của triển lãm gợi nhắc rằng vạn vật luôn vận động qua những vòng tuần hoàn sinh thành, biến đổi và tan đi. Không có khoảnh khắc nào tồn tại mãi, cũng không có một cách nhìn duy nhất về thực tại. Thay vì níu giữ mọi thứ trong hình hài quen thuộc, triển lãm đặt ra một câu hỏi lặng lẽ: liệu ta có thể nhìn cuộc sống sâu sắc hơn khi học cách đón nhận những đổi thay?

Trong thế giới đen trắng của Cas, ánh sáng và bóng tối không triệt tiêu nhau mà cùng định hình chiều sâu của sự vật. Những vệt bóng đổ xuất hiện trên tường vôi, thanh gỗ hay khung cửa không đơn thuần là bản sao của vật thể, mà mang một đời sống riêng. Chúng biến đổi theo nguồn sáng, chỉ tồn tại trong thoáng chốc nhưng vẫn trọn vẹn trong hình hài của mình. Qua đó, Cas cũng tìm thấy sự hòa giải giữa những phẩm chất đối lập bên trong con người: quyết đoán và mềm mại, cá tính và nữ tính. Tương tự ánh sáng cần bóng tối để tạo chiều sâu, những mặt tưởng chừng trái ngược có thể cùng tồn tại, làm nên một bản thể đầy đủ hơn.

Dấu vết con người trong các tác phẩm cũng hiện lên theo cách gián tiếp. Một chiếc áo sơ mi, bộ bàn ghế cũ, bậc thang hay chiếc xe đạp gợi về những người từng hiện diện, những đời sống đã đi qua và những ký ức vẫn còn lưu lại trong không gian. Sự vắng mặt vì thế không đồng nghĩa với mất đi hoàn toàn; đôi khi, những gì còn sót lại chính là minh chứng dịu dàng nhất cho một sự hiện diện từng có ý nghĩa.

Những ô cửa nhỏ mở ra thế giới rộng lớn

Từ khoảng 3.000 bức ảnh được ghi lại trong những chuyến đi, Noirfoto Gallery cùng Cas tuyển chọn 30 tác phẩm tiêu biểu cho triển lãm Thiên DI. Những bức ảnh in cỡ nhỏ được đặt giữa khoảng giấy trắng rộng, gợi liên tưởng đến giao diện điện thoại – nơi những khoảnh khắc riêng tư lần đầu bước ra khỏi màn hình để đối thoại với công chúng. Mỗi tác phẩm mang chữ ký tay như một trang nhật ký thị giác, lưu giữ những điều đã qua bằng một hình hài mới.

Được giới thiệu từ ngày 10/10/2026, Thiên Di không chỉ là cột mốc trong hành trình sáng tác của Cas, mà còn thể hiện nỗ lực của Noirfoto Gallery trong việc phát hiện và đồng hành cùng nghệ sĩ trẻ sau mỗi mùa Noirfotocontest. Vượt lên trên việc lưu giữ hình ảnh, triển lãm mở ra một khoảng lặng để người xem quan sát, suy ngẫm và tìm thấy những câu chuyện của chính mình trong từng khuôn hình. Bởi khi đủ nhạy cảm để dừng chân giữa dòng đời biến chuyển, ta có thể nhận ra rằng sự hữu hạn không chỉ gợi niềm tiếc nuối. Đó còn là lý do khiến mỗi khoảnh khắc hiện tại trở nên vô giá.