Giảm béo bằng thuốc tiêm GLP-1 so với cách giảm cân truyền thống ảnh hưởng thế nào đến sự lão hóa của làn da? Ảnh: Gustavo Fring on Pexels
Theo một cuộc khảo sát của Gallup, khoảng 6% người trưởng thành ở Mỹ (khoảng 15,5 triệu người) đã sử dụng Ozempic – một loại thuốc tiêm giảm béo dạng GLP-1. Với sự chú ý ngày càng tăng dành cho các loại thuốc GLP-1 như Ozempic và Wegovy, “Ozempic face” (khuôn mặt Ozempic)* đã trở thành một từ khóa được thảo luận thường xuyên trong lĩnh vực thẩm mỹ y học những năm gần đây.
Một số bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ đã nhận thấy rằng sau khi bệnh nhân sử dụng thuốc GLP-1, độ đàn hồi của da, mô dưới da, và thậm chí cả các mô sâu hơn hỗ trợ đường nét khuôn mặt của những bệnh nhân này dường như khác với những gì thường thấy ở những bệnh nhân giảm cân mà không dùng GLP-1.
*Khuôn mặt Ozempic là tình trạng mặt hốc hác, má hóp, hốc mắt trũng sâu và da chùng nhão do sụt cân nhanh khi sử dụng các loại thuốc giảm cân dạng GLP-1. Lý do vì giảm cân nhanh có thể dẫn đến mất mỡ vùng mặt, có khả năng gây ra tình trạng má hóp và chảy xệ đường nét khuôn mặt.
>>>XEM NGAY: OZEMPIC VÀ NHỮNG TÁC DỤNG PHỤ BẠN CẦN BIẾT TRƯỚC KHI DÙNG
Một số người gặp phải tình trạng da có cảm giác như “một sợi dây thun đã bị sử dụng quá lâu”
Bác sĩ thẩm mỹ Julius Few ở Chicago và Beverly Hills mô tả làn da của một số bệnh nhân trải qua phẫu thuật sử dụng GLP-1 giống như “dây thun bị sử dụng quá mức”.
Bác sĩ thẩm mỹ Mark Mofid ở San Diego cũng sử dụng phép so sánh tương tự. Ông tin rằng làn da của những bệnh nhân này giống như dây thun của quần lót đã được mặc trong thời gian dài. Nó liên tục bị kéo giãn. Và cuối cùng, ngay cả khi được thả ra, nó cũng không thể trở lại hình dạng ban đầu.
Hiện tại, khoảng 25% đến 30% bệnh nhân của bác sĩ Juliust Few đang sử dụng thuốc GLP-1. Nhưng điều thực sự khiến ông quan tâm là ông chưa từng thấy tình trạng da tương tự ở những bệnh nhân khác đã giảm cân nhiều trước đó. Những người giảm cân bằng chế độ ăn kiêng hoặc phẫu thuật giảm cân như phẫu thuật thu nhỏ dạ dày có thể giảm cân rất nhiều. Song, ông cảm thấy da của những bệnh nhân đó trông “giống da bình thường” hơn.
Điều này khiến ông tự hỏi: liệu những thay đổi này có phải chỉ đơn thuần là giảm cân và có thể liên quan đến việc sử dụng thuốc GLP-1 hay không? Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là quan sát lâm sàng. Hiện chưa có đủ nghiên cứu để chứng minh rằng thuốc GLP-1 trực tiếp gây ra lão hóa da.
>>>XEM TIẾP: TRÊN GIƯỜNG CÓ 4 THỨ NÀY SẼ GÂY LÃO HÓA DA KHI NGỦ
Lớp màng SMAS cũng trở nên mỏng và yếu hơn
Bác sĩ Jason Diamond, chuyên gia phẫu thuật căng da mặt, đã quan sát thấy những thay đổi sâu hơn dưới bề mặt da. Ông cho biết ở một số bệnh nhân sử dụng GLP-1, ông nhận thấy lớp màng SMAS trên khuôn mặt “mỏng hơn và dễ vỡ hơn đáng kể”.
SMAS là viết tắt của hệ thống cơ màng ngoài da (Superficial Musculoaponeurotic System) nằm sâu trong lớp mỡ dưới da. Đây là một mô liên kết quan trọng hỗ trợ đường nét khuôn mặt và kết nối da với các mô sâu hơn.
Khi chúng ta già đi, lớp SMAS sẽ mỏng đi một cách tự nhiên. Nó được coi là một trong những nguyên nhân chính gây lão hóa da mặt và chảy xệ má. Đối với các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ, lớp SMAS còn có một ý nghĩa quan trọng khác. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của phẫu thuật nâng cơ mặt.
Bác sĩ Diamond giải thích rằng một ca nâng cơ mặt thành công và tự nhiên không liên quan đến việc kéo mạnh lớp da bề mặt về phía sau. Hiệu quả nâng cơ thực sự đến từ các cơ và lớp màng dưới da. Do đó, nếu lớp mô này mỏng đi, các ca phẫu thuật nâng cơ mặt trong tương lai sẽ cần phải xem xét lại phương pháp phẫu thuật và kết quả mong muốn.
>>>XEM TIẾP: TÌM HIỂU ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP CĂNG DA MẶT BẰNG CHỈ
Triệu chứng lão hóa da không chỉ nằm ở da mặt
Bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ Umbareen Mahmood ở New York nhận thấy một số bệnh nhân sử dụng thuốc GLP-1 và giảm cân đáng kể có các triệu chứng “lão hóa da mặt nhanh hơn”. Bao gồm các biểu hiện như nhiều nếp nhăn hơn, má chảy xệ hơn và mắt trũng sâu.
Tuy nhiên, bác sĩ Mahmood cho biết thêm những thay đổi này không chỉ giới hạn ở khuôn mặt. Tình trạng chùng nhão mô đáng kể còn xuất hiện ở ngực, bụng, cánh tay và đùi trong của bệnh nhân do giảm khả năng nâng đỡ của da. Từ đó dẫn đến việc bà phải điều chỉnh kỹ thuật phẫu thuật của mình.
Bác sĩ Mahmood cũng đã quan sát thấy một hiện tượng khác trước đây ít phổ biến. Nhiều bệnh nhân trẻ tuổi hơn, những người trước đây đã sử dụng thuốc GLP-1, đang tìm kiếm các phương pháp điều trị thẩm mỹ cho các vấn đề lão hóa vùng mặt và cổ, với hy vọng kích thích lại quá trình sản sinh collagen và elastin, cải thiện độ đàn hồi của da và giảm nếp nhăn.
>>>BẠN CÓ BIẾT: KEM CHỐNG LÃO HÓA TỐT NHẤT CHÍNH LÀ KEM CHỐNG NẮNG
GLP-1 đã tạo ra một nhóm bệnh nhân mà “cách đây 15 năm chưa từng tồn tại”
Việc giảm cân nhanh chóng nhờ GLP-1 cũng bắt đầu đặt ra những thách thức mới cho các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ. Bệnh nhân có nhiều da chùng hơn. Trước kia, bác sĩ Mark Mofid thường chỉ khuyên bệnh nhân “giảm cân nhiều” nên thực hiện nâng cơ thể phần dưới, nâng cánh tay hoặc nâng cơ đùi trong.
Nhưng giờ đây, ông bắt đầu gặp những bệnh nhân sử dụng thuốc GLP-1 chỉ giảm được khoảng 20 đến 50 pound (9 đến 23 kg). Mức giảm cân không ấn tượng như ở những bệnh nhân phẫu thuật giảm béo truyền thống. Nhưng vì giảm cân nhanh nên họ cũng gặp phải tình trạng da chảy xệ rõ rệt. Điều này khiến ông bắt đầu suy nghĩ về cách điều trị nhóm người này.
Trong khi phẫu thuật nâng cơ thể phần dưới, nâng đùi hoặc nâng cánh tay có thể trực tiếp loại bỏ da thừa, chúng cũng để lại những vết sẹo dễ thấy hơn. Nhưng nếu tránh những cuộc phẫu thuật lớn này, liệu hút mỡ kết hợp với các phương pháp làm săn chắc da bằng sóng cao tần như BodyTite hoặc Morpheus có đủ để cải thiện tình trạng hay không?
Bác sĩ Mofid thậm chí còn tin rằng việc sử dụng rộng rãi các loại thuốc GLP-1 đã tạo ra một nhóm bệnh nhân hoàn toàn mới mà trước đây chưa từng tồn tại. Ông nói: “15 năm trước, nếu một bệnh nhân không trải qua phẫu thuật thu nhỏ dạ dày, thắt dạ dày hoặc cắt bỏ một phần dạ dày, tôi sẽ không thực hiện phẫu thuật nâng cơ thể phần dưới cho họ.” Nhưng giờ đây, các bác sĩ phải điều chỉnh lại các phán đoán phẫu thuật của mình.
>>>HAY HAY: TẠO HÌNH THÀNH BỤNG: CÔNG NGHỆ THẨM MỸ ĐEM LẠI EO THON BỤNG PHẲNG
Một giả thuyết: GLP-1 có thể ảnh hưởng đến tế bào gốc mỡ dưới da
Bên cạnh tác động lão hóa quá nhanh, các nhà nghiên cứu cũng bắt đầu thảo luận về việc liệu bản thân thuốc GLP-1 có thể gây ra những tác dụng khác hay không. Steven Dayan, một bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ vùng mặt ở Chicago, là đồng tác giả của một bài tổng quan tài liệu về thuốc GLP-1 và quá trình lão hóa da và khuôn mặt nhanh hơn.
Dựa trên nghiên cứu sơ bộ, ông đã đề xuất một giả thuyết. Ông tin rằng GLP-1 có thể làm giảm hoạt động của các tế bào gốc có nguồn gốc từ mô mỡ. Những tế bào này được tìm thấy ở các lớp trên của da. Nó giải phóng nhiều tín hiệu khác nhau kích thích các nguyên bào sợi sản sinh collagen, elastin và axit hyaluronic.
Dayan mô tả những chất này là những “khối xây dựng” quan trọng cho làn da khỏe mạnh. Do đó, nếu GLP-1 làm giảm chức năng của các tế bào gốc này, về mặt lý thuyết, nó giống như “tắt động cơ” giúp da khỏe mạnh, trẻ trung và tái tạo. Tuy nhiên, nghiên cứu này vẫn đang ở giai đoạn đầu và hiện chưa có bằng chứng trực tiếp nào chứng minh rằng GLP-1 sẽ ngăn chặn da sản sinh collagen.
>>>KHÁM PHÁ: PREMIUM SKIN TIGHTENING, LIỆU PHÁP TÁI TẠO COLLAGEN DƯỚI DA
Liệu làn da có hồi phục sau khi ngừng thuốc không?
Đây cũng là một câu hỏi không có câu trả lời dứt khoát. Bác sĩ Steven Dayan tin rằng nếu bệnh nhân có thể duy trì cân nặng ổn định thông qua chế độ ăn uống và tập thể dục sau khi ngừng thuốc, da của họ cuối cùng có thể trở lại trạng thái “bình thường”. Tuy nhiên, bác sĩ Julius Few có quan điểm thận trọng hơn. Ông cho rằng hiện nay có một số “quan sát lâm sàng đáng lo ngại” khi da có thể không phục hồi hoàn toàn theo thời gian.
Hiện tại chưa có đủ dữ liệu dài hạn để chứng minh điều này. Không ai có thể chắc chắn về câu trả lời.
Vậy tiêm giảm béo GLP-1 có thực sự làm da lão hóa nhanh hơn không?
Câu trả lời hiện tại là: chưa có kết quả rõ ràng.
Thông tin duy nhất chúng ta có được hiện nay là từ một nhóm các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ có kinh nghiệm phẫu thuật hàng đầu. Những người đã quan sát thấy một số thay đổi đáng chú ý ở các bệnh nhân sử dụng GLP-1.
Tuy nhiên, hiện tại không thể xác định rõ ràng mức độ ảnh hưởng của những thay đổi này đến từ bản thân thuốc GLP-1, giảm cân nhanh, giảm mỡ đáng kể, chế độ ăn uống và lượng protein không đủ, giảm lượng nước uống và mất nước, hay sự kết hợp của các yếu tố trên.
Những lời cuối cùng của tiến sĩ Julius Few có lẽ thể hiện rõ nhất tình trạng hiện tại của cộng đồng y khoa: “Chỉ có tương lai mới có thể cho chúng ta câu trả lời.”
Harper’s Bazaar Việt Nam
