Hội chứng mệt mỏi mạn tính (TATT) là gì và cách tránh

Hội chứng mệt mỏi mạn tính TATT là gì? Ảnh: Pexels

Thử chiêm nghiệm lại bản thân xem, bạn có những biểu hiện này không nhé! Bạn cảm thấy uể oải, rệu rã, luôn luôn mệt mỏi, như thể đó đã trở thành chuyện thường tình. Mặc dù bạn có lối sống rất “healthy & balanced”, tuân theo những nguyên tắc vàng của lối sống lành mạnh: tập thể dục chăm chỉ, ngủ đủ giấc và ăn uống khoa học. Bạn nghĩ rằng điều đó sẽ mang lại cho mình sức khỏe tuyệt vời mà ai cũng mơ ước. Nhưng áp lực luôn hiện hữu, sự cắn rứt không ngừng, và nỗi lo lắng cùng mâu thuẫn nội tâm vô tận.

Hội chứng mệt mỏi mạn tính TATT là gì?

Cơ quan y tế Anh đã đặt tên cho tình trạng này là TATT (Tired All The Time) hay hội chứng mệt mỏi mạn tính. Khái niệm này mô tả chu kỳ cảm giác “mệt mỏi bất kể điều gì xảy ra”. Đây không phải là một bệnh lý độc lập. Mà là một triệu chứng báo hiệu cơ thể, tâm lý hoặc lối sống của bạn đang gặp vấn đề cần được chú ý.

Không ít người mắc kẹt trong vòng lặp suy nghĩ quá nhiều. Khi đối mặt với vấn đề, họ thường nghĩ đến những kịch bản tồi tệ nhất trước tiên. Mặc dù biết mình nên giải quyết vấn đề thay vì lo lắng, nhưng tâm trí lại không thể xử lý được điều đó.

Bác sĩ tâm thần Marian Rojas từng nói trong một bài diễn thuyết: “90% những điều chúng ta lo lắng sẽ không bao giờ xảy ra. Nhưng chỉ riêng những lo lắng đó cũng đủ gây hại thực sự cho sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta.”

>>>ỨNG DỤNG: LIỆU PHÁP MÀU SẮC GIÚP CẢI THIỆN TÂM TRẠNG VÀ CÂN BẰNG NĂNG LƯỢNG MỖI NGÀY

Lo lắng đã kích hoạt hệ thống báo động của chúng ta

Nhà tâm lý học hàng đầu người Tây Ban Nha María Jesús Álava Reyes đã mở ra một góc nhìn rất sâu sắc về cách con người tự làm kiệt quệ chính mình. Trong cuốn sách nổi tiếng nhất của bà mang tên La inutilidad del sufrimiento (Sự vô ích của nỗi đau), bà nhấn mạnh rằng phần lớn những đau khổ, lo âu và căng thẳng mà con người gánh chịu hàng ngày là vô ích, không cần thiết.

Khi bắt đầu cảm thấy lo lắng, hệ thần kinh tự chủ của cơ thể, đặc biệt là hệ thần kinh giao cảm, sẽ lập tức được kích hoạt. Chúng ta vô tình đẩy toàn bộ cơ thể đến giới hạn, ở trong tư thế sẵn sàng chiến đấu hoặc bỏ chạy khỏi nguy hiểm nghiêm trọng bất cứ lúc nào.

Một khi công tắc này được bật, một làn sóng mệt mỏi ập đến. Bởi vì cơ thể bạn đang trải qua sự hao mòn và tổn hại vô cùng lớn ở cấp độ vi mô. Tâm trí bạn trở nên cực kỳ nhạy cảm và dễ cáu gắt. Lúc này, khả năng kiểm soát cảm xúc của bạn gần như sụp đổ hoàn toàn. Điều đáng sợ nhất là ngay cả khi bạn chỉ ngồi yên lặng trên ghế sofa mà không làm gì cả, sự mệt mỏi mà bạn tích lũy được cũng giống hệt như khi bạn chạy liên tục lên một con dốc dựng đứng trong nhiều giờ liền.

Khi chúng ta chìm đắm trong suy nghĩ và lo lắng thái quá, cơ thể thực sự đang ở trong trạng thái cực độ: cơ bắp căng cứng, tim đập nhanh và hơi thở trở nên gấp gáp, dồn dập… Cuối cùng, chúng ta thực sự kiệt sức vì chính bản thân mình.

>>>THỬ NGAY: CÁCH CẢI THIỆN TÂM TRẠNG VÀ LẤY LẠI TINH THẦN CHỈ TRONG 5 PHÚT

Suy nghĩ quá nhiều có thể làm tiêu hao năng lượng và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của chúng ta

Suy nghĩ quá nhiều không chỉ âm thầm làm tiêu hao năng lượng của chúng ta mà còn vô hình làm suy yếu sức khỏe. Khi não bộ luôn trong trạng thái cảnh giác, cơ thể buộc phải luôn ở trạng thái sẵn sàng. Tình trạng căng thẳng và mệt mỏi mãn tính này có thể thực sự gây kiệt sức.

Nhà tâm lý học Laura Palomares đặc biệt cảnh báo rằng sự lo lắng dai dẳng này có thể khiến nồng độ cortisol tăng cao. Việc cortisol tăng cao liên tục vào ban đêm sẽ hủy hoại cấu trúc giấc ngủ, ngăn cơ thể tiến vào giai đoạn ngủ sâu (Deep Sleep). Đây là giai đoạn quan trọng nhất để sửa chữa tế bào và phục hồi năng lượng. Từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, làm suy yếu hệ miễn dịch. Và thậm chí có thể làm suy giảm sức khỏe thể chất tổng thể.

Não bộ dù chỉ chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể nhưng tiêu thụ tới 20% năng lượng toàn thân. Khi não hoạt động quá công suất với những suy nghĩ luẩn quẩn, nguồn năng lượng glucose bị vắt kiệt, dẫn đến cảm giác rã rời dù bạn không hề vận động thể chất.

>>>THÚ VỊ: CHỈ ĐỌC SÁCH 6 PHÚT MỖI NGÀY, BẠN CÓ THỂ GIẢM TỚI 70% CĂNG THẲNG

Một số phương pháp để bạn tránh hội chứng mệt mỏi mạn tính vì suy nghĩ quá nhiều

Thành thật mà nói, không dễ để ngay lập tức loại bỏ những suy nghĩ lan man. Đặc biệt khi suy nghĩ quá nhiều đã trở thành phản xạ tự nhiên. Những suy nghĩ lặp đi lặp lại đó giống như những sợi chỉ vô tận, bám lấy bạn và không chịu buông tha.

Tuy nhiên, các nhà tâm lý học cũng đã đưa ra một số giải pháp thiết thực. Mặc dù không thể loại bỏ vấn đề ngay lập tức, nhưng ít nhất họ có thể giúp chúng ta kiềm chế thôi thúc muốn hành động thiếu kiểm soát, giảm bớt ma sát và mệt mỏi nội tâm không cần thiết. Đồng thời, tập trung lại năng lượng của chúng ta.

>>> XEM NGAY: CẢI THIỆN SỨC KHỎE TINH THẦN KHI TỪ BỎ 6 THÓI QUEN NÀY

1. Khi lo lắng xuất hiện, đừng buông xuôi những gì bạn đang làm

Khi bộ não bắt đầu tự tưởng tượng ra những kịch bản đầy lo lắng, phản ứng tốt nhất không phải là đối đầu trực diện với chúng, mà là tiếp tục tập trung vào nhiệm vụ trước mắt. Hãy giữ cho tay chân luôn vận động. Sự chú ý của bạn sẽ tự nhiên và dần dần chuyển hướng khỏi những suy nghĩ hỗn loạn trong đầu.

2. Đừng nuối tiếc, muốn quay ngược thời gian

Dù bạn có mãi nghĩ về những gì đã xảy ra, kết quả cũng sẽ không thay đổi. Việc liên tục hồi tưởng chỉ làm tổn thương chính bạn ở hiện tại. Hãy thử tập nói lời tạm biệt với quá khứ trong lòng và tập trung sự chú ý vào hiện tại.

3. Hãy thừa nhận rằng chúng ta không thể kiểm soát mọi thứ

Thường thì chúng ta cảm thấy kiệt sức vì luôn cố gắng giải quyết mọi vấn đề và kiểm soát từng chi tiết. Việc buông bỏ và chấp nhận rằng một số điều xảy ra ngoài dự đoán của ta. Song song đó là thừa nhận những giới hạn của bản thân. Đây thực chất là một hình thức giải phóng.

4. Hãy dùng lý trí để hạ nhiệt những cảm xúc quá khích

Khi cảm xúc dâng cao và mọi việc bị thổi phồng quá mức, hãy dừng lại vài giây và tự hỏi bản thân: “Liệu đây có phải là điều tồi tệ nhất có thể xảy ra không?”. Hãy để lý trí lên tiếng và làm dịu bớt tâm trí đang quá nóng nảy của bạn.

>>>TÌM HIỂU TRIẾT LÝ MUSHIN: TRẠNG THÁI VÔ TÂM TRÍ CỦA THIỀN TÔNG NHẬT BẢN

5. Dùng sự hài hước để giảm căng thẳng

Nhà tâm lý học Álava Reyes đặc biệt nhấn mạnh rằng khiếu hài hước là một cơ chế tự vệ tuyệt vời. Học cách tự cười nhạo bản thân hoặc nhìn nhận mọi việc một cách nhẹ nhàng không chỉ giúp giảm căng thẳng và tăng cảm giác an toàn, mà còn giúp thư giãn khả năng sáng tạo và cải thiện các mối quan hệ giữa các cá nhân.

CÙNG CHỦ ĐỀ SỨC KHỎE TINH THẦN:

Harper’s Bazaar Việt Nam

Hội chứng TATT: Tại sao đã sống healthy nhưng vẫn mệt mỏi mạn tính?