Điều xa xỉ thực sự là gì, theo Miu Miu, Marc Jacobs và Givenchy?

Ảnh: @themarcjacobs

Khi thời trang không còn nói về cái tôi

“Friends & Muses”. “Gratitude”. Chưa bao giờ các sàn diễn lại nhắc nhiều đến con người như lúc này.

Trong nhiều thập kỷ, thời trang xa xỉ được xây dựng trên hình tượng của những cá nhân phi thường. Đó là nhà thiết kế thiên tài, siêu mẫu biểu tượng hay nàng thơ không thể thay thế. Thời trang tôn vinh những người đứng trên đỉnh cao, những cá tính khác biệt và những cái tôi đủ lớn để định nghĩa cả một thời đại.

Nhưng chỉ trong vài tháng gần đây, ngôn ngữ ấy dường như đã thay đổi.

Khi thế giới càng bất ổn, nhu cầu kết nối càng lớn

Thế giới những năm gần đây dường như chưa bao giờ thật sự bình yên. Chiến tranh, khủng hoảng kinh tế, biến đổi khí hậu, AI và những thay đổi chóng mặt của công nghệ khiến cảm giác bất định trở thành trạng thái thường trực. Con người kết nối với nhau nhiều hơn qua màn hình, nhưng đồng thời cũng dễ cô đơn hơn bao giờ hết.

Có lẽ vì thế mà thời trang, vốn luôn nhạy cảm với những chuyển động của xã hội, bắt đầu hướng sự chú ý khỏi cá nhân để nhìn về tập thể.

Không phải ngẫu nhiên mà những từ như “friendship” (tình bạn), “gratitude” (lòng biết ơn), “community” (cộng đồng) hay “muse” (nàng thơ) xuất hiện ngày càng nhiều trong các show note, chiến dịch và dự án văn hóa của những thương hiệu lớn. Đó không chỉ là lựa chọn ngôn ngữ. Chúng phản ánh một nhu cầu sâu hơn của thời đại: được nhìn thấy, được lắng nghe và được ở cạnh người khác.

Givenchy: Những nàng thơ cũng có thể là những người bạn thân

“Bạn bè của tôi thường là những nàng thơ của tôi, và những nàng thơ của tôi cũng thường trở thành bạn bè.”
– Sarah Burton –

Ảnh: Givenchy

Trong nhiều năm, khái niệm muse hay nàng thơ trong thời trang thường gắn với khoảng cách. Nàng thơ là người được ngắm nhìn, được lý tưởng hóa, đôi khi gần như trở thành một biểu tượng hơn là một con người thật. Nhưng Sarah Burton chọn tiếp cận hình tượng nàng thơ qua góc độ khác.

Với chiến dịch Friends & Muses, bà không xây dựng một thế giới của những hình mẫu xa vời, mà đặt bạn bè, cộng sự và những người truyền cảm hứng trong cuộc sống lên vị trí trung tâm. Họ không chỉ là gương mặt đại diện cho Givenchy, mà còn là những mối quan hệ đã góp phần định hình chính nhà thiết kế.

Ảnh: Givenchy

Bà cũng thể hiện sự tri ân ấy một cách đặc biệt khi sử dụng phong cách nhiếp ảnh liên tưởng đến chụp ảnh chân dung cá nhân, thay vì kiểu chụp ảnh thời trang quảng bá quần áo. Đây là một cách để khán giả cảm nhận được sự tồn tại mang những cá tính riêng biệt thay vì chỉ tập trung vào món đồ họ mặc. Điều đó khiến khái niệm “muse” hay “nàng thơ” trở nên gần gũi hơn bao giờ hết.

Marc Jacobs: Lòng biết ơn trở thành tuyên ngôn

Ảnh: @themarcjacobs

Nếu Sarah Burton nói về những người đồng hành, Marc Jacobs lại chọn nói về lòng biết ơn.

Show diễn Thu Đông 2026 của ông không bắt đầu bằng việc giải thích cảm hứng từ nghệ thuật hay lịch sử thời trang. Thay vào đó là lời cảm ơn dành cho những người bạn, đồng nghiệp và những con người đã góp phần tạo nên hành trình sáng tạo của ông.

Ảnh: Marc Jacobs

Thời trang vốn là ngành công nghiệp thường gắn với những cá nhân xuất chúng. Nhưng Marc Jacobs nhắc người xem rằng không có sự nghiệp nào được xây dựng một mình. Đằng sau mỗi bộ sưu tập là hàng trăm con người, từ người cộng sự, nghệ nhân, stylist đến những người bạn luôn hiện diện trong cuộc sống của nhà thiết kế.

Trong một thời đại đề cao thành công cá nhân, việc công khai dành sân khấu cho những người khác lại trở thành một hành động đầy ý nghĩa.

Miu Miu: Khi thương hiệu không bán sản phẩm, mà tạo ra những cuộc gặp gỡ giữa người và người

Ảnh: Miu Miu

Có lẽ ví dụ rõ nhất cho sự chuyển dịch này là Summer Reads của Miu Miu.

Trong dự án Summer Reads, thương hiệu biến những quảng trường công cộng thành thư viện ngoài trời, nơi bất kỳ ai cũng có thể ngồi xuống đọc sách, trò chuyện và chia sẻ không gian với những người xa lạ.

Không phải ngẫu nhiên, hai tác giả được Miu Miu lựa chọn là Fumiko Enchi và Simone de Beauvoir đều là những tiếng nói tiên phong về nữ quyền. Simone de Beauvoir, với The Second Sex, đã đặt nền móng cho tư tưởng nữ quyền hiện đại, trong khi Fumiko Enchi dành cả sự nghiệp để viết về thân phận, dục tính và những giới hạn mà xã hội phụ hệ áp đặt lên phụ nữ Nhật Bản.

Hình ảnh Fumiko Enchi trên website chính thức của Miu Miu. Ảnh: Miu Miu

Hình ảnh của nhà văn, nhà nữ quyền Simone de Beauvoir. Ảnh: Miu Miu

Bằng cách phát miễn phí các tác phẩm của họ đến công chúng, Miu Miu không chỉ tôn vinh di sản của hai nữ văn sĩ đã góp phần thay đổi cách thế giới nhìn về phụ nữ, mà còn biến việc đọc thành một hành động kết nối giữa các thế hệ. Lòng biết ơn ở đây không được thể hiện bằng những lời tri ân trực tiếp, mà bằng việc để những tiếng nói ấy tiếp tục được lắng nghe, được truyền tay và trở thành điểm khởi đầu cho những cuộc đối thoại mới.

>>> TÌM HIỂU: LÝ THẤM, LƯU HẠO TỒN THAM GIA CÂU LẠC BỘ VĂN HỌC CỦA MIU MIU

Có lẽ đây không phải là xu hướng

Người ta thường nói thời trang phản ánh xã hội. Nhưng đôi khi, nó còn cho thấy điều xã hội đang thiếu.

Nếu những năm 2010 là thời kỳ của logo ngoại cỡ, của cá tính mạnh và văn hóa “main character”, thì những gì đang xuất hiện trên sàn diễn trong thập niên 2020 hiện tại lại mang màu sắc hoàn toàn khác. Các nhà mốt không còn chỉ kể câu chuyện về một cá nhân đặc biệt. Họ kể về những mối quan hệ tạo nên cá nhân ấy. Có thể đó là một người bạn, một cộng sự, một người thầy, một gia đình được lựa chọn, hay đơn giản là một nhóm người ngồi cạnh nhau đọc sách trong một buổi chiều mùa hè.

Thời trang, sau tất cả, luôn nói về con người. Nhưng có lẽ chưa bao giờ, con người lại trở thành trung tâm của thời trang theo đúng nghĩa đen như lúc này. Giữa một thế giới liên tục chia rẽ bởi khác biệt quan điểm, thuật toán và những cuộc khủng hoảng kéo dài, điều mà các nhà thiết kế đang cố gắng nhắc nhở có lẽ rất đơn giản: mọi sáng tạo đều bắt đầu từ một mối quan hệ.

Và đôi khi, điều xa xỉ nhất không phải một chiếc váy couture hay một chiếc túi phiên bản giới hạn, mà là việc chúng ta vẫn còn có nhau, không cô đơn giữa thế giới này.