Botox (viết tắt của hoạt chất botulinum) từ lâu đã được xem là vũ khí tối thượng giúp níu giữ thanh xuân, làm mờ nếp nhăn và tinh chỉnh đường nét gương mặt. Thế nhưng, sau vài năm gắn bó, nhiều người bắt đầu nhận ra một thực tế phũ phàng. Hiệu quả ngày càng ngắn. Các nếp nhăn quay trở lại nhanh hơn. Thậm chí, dường như cơ thể đang “lờn” thuốc. Đâu là sự thật đằng sau hiện tượng này?
Botox có trở nên kém hiệu quả hơn khi tiêm nhiều lần?
Gần đây, đã có một số cuộc thảo luận về hiện tượng “kháng thuốc” ở những người đã tiêm Botox trong thời gian dài.
Botox luôn là một trong những thủ thuật thẩm mỹ phổ biến nhất để cải thiện các nếp nhăn nhỏ và nếp nhăn động. Về lý thuyết, tác dụng của nó sẽ kéo dài từ 3 đến 4 tháng. Thế nhưng, ngày càng nhiều người trên mạng xã hội báo cáo rằng tác dụng của botox không như mong đợi. Và thời gian tác dụng ngày càng ngắn hơn.
Nguyên nhân chính xác là gì? Nhiều suy đoán khác nhau bắt đầu lan truyền trên mạng. Một số người nghi ngờ các phòng khám cố tình pha loãng botulinum, khiến bệnh nhân phải tái khám thường xuyên hơn. Nhiều người khác lại tin rằng tiêm lâu dài có thể dẫn đến kháng thuốc. Những tuyên bố này dần dần biến thành nhiều thuyết âm mưu khác nhau.
Trước khi vội vàng hủy bỏ cuộc hẹn thẩm mỹ tiếp theo, bạn nên lắng nghe ý kiến của bác sĩ da liễu. Liệu botulinum có thực sự trở nên kém hiệu quả hơn khi tiêm nhiều lần? Và những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến kết quả?
>>>ĐỪNG BỎ QUA: VÌ SAO BỊ SỤP MÍ MẮT? CÓ THỂ DO BOTOX!
Lời giải thích cho hiệu quả của việc tiêm Botox từ bác sĩ da liễu
Hadley King, một bác sĩ da liễu ở New York, giải thích rằng botulinum không đột nhiên mất đi hiệu quả của nó. Khi botulinum được vận chuyển đến các cơ sở y tế, nó thường được bảo quản dưới dạng bột đông khô và phải được pha loãng với dung dịch nước muối sinh lý vô trùng trước khi tiêm. Mặc dù nhãn sản phẩm được FDA phê duyệt có ghi rõ nồng độ khuyến cáo, một số bác sĩ vẫn có thể sử dụng tỷ lệ pha loãng khác nhau tùy thuộc vào kỹ thuật tiêm và mục tiêu điều trị của họ.
Tuy vậy, nữ bác sĩ nhấn mạnh rằng liều lượng thực tế (đơn vị) của botulinum được tiêm vào cần phải được xem xét quan trọng hơn nồng độ dung dịch nước muối. Bởi liều lượng là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến kết quả. Cho dù bạn sử dụng ít hay nhiều dung dịch nước muối để pha loãng, 20 đơn vị botulinum vẫn là 20 đơn vị.
Nói cách khác, tỷ lệ pha loãng khác nhau không nhất thiết có nghĩa là lượng botulinum được tiêm vào bị giảm đi. Do đó, thay vì lo lắng về việc sản phẩm có bị pha loãng hay không, điều quan trọng hơn là xác nhận liều lượng tiêm mà bạn nhận được.
5 lý do có thể khiến hiệu quả của Botox không được như ý
Về việc tác dụng của botulinum không như mong đợi và thời gian tác dụng ngày càng ngắn lại, có nhiều yếu tố liên quan đến điều này. Dưới đây là 5 lý do phổ biến được các bác sĩ da liễu đưa ra.
1. Liều lượng tiêm không đủ: Để đạt được biểu cảm tự nhiên trên khuôn mặt, cần giảm liều lượng tiêm.
Bác sĩ King cho biết: “Ngày càng nhiều người tìm kiếm vẻ ngoài mềm mại, tự nhiên hơn, được gọi là Baby Botox. Phương pháp điều trị này cố ý giảm số lượng đơn vị tiêm. Liều lượng càng ít thì hiệu quả càng ngắn.”
Tiến sĩ Brian J. Abittan, giám đốc Khoa Da liễu, Trẻ hóa tóc và Cấy ghép tóc tại Bệnh viện Mount Sinai ở New York, cho biết thêm rằng khách hàng hiện đại ngày càng coi trọng sự tự nhiên của biểu cảm khuôn mặt. Họ mong muốn giữ lại một mức độ hoạt động cơ nhất định sau khi tiêm botox thay vì có một khuôn mặt hoàn toàn cứng đờ, vô cảm. Để đạt được hiệu quả này, các bác sĩ có thể sử dụng liều tiêm thấp hơn, nhưng điều này cũng khiến tác dụng của botox nhanh chóng biến mất.
>>>XEM THÊM: “BARBIE BOTOX” LÀ GÌ VÀ VÌ SAO LẠI TRỞ THÀNH XU HƯỚNG TRÊN TIKTOK?
2. Tùy theo khuôn mặt và biểu cảm có thể cần liều lượng Botox khác nhau.
Sức mạnh của các cơ mặt khác nhau ở mỗi người. Điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của botox. Bác sĩ King giải thích rằng những người có cơ mặt phát triển hơn hoặc thường biểu lộ cảm xúc mạnh mẽ có thể cần liều tiêm cao hơn. Nếu liều lượng không đủ và không đến được các cơ mục tiêu, Botox có thể không hiệu quả.
3. Thời gian tác dụng có thể khác nhau với cùng một liều lượng.
Ngay cả khi sử dụng cùng một sản phẩm và liều lượng tiêm, phản ứng của mỗi người với botox vẫn khác nhau. Bác sĩ King chỉ ra rằng tác dụng của botox ở một số người có thể kéo dài từ 3 đến 4 tháng. Trong khi những người khác chỉ duy trì được hiệu quả từ 2 đến 3 tháng ngay cả với cùng một liều lượng.
4. Kỹ thuật và vị trí tiêm: Liều lượng là quan trọng, nhưng vị trí tiêm cũng ảnh hưởng đến hiệu quả của Botox.
Bên cạnh sản phẩm và liều lượng, kỹ thuật tiêm của bác sĩ cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Bác sĩ King cho biết: “Ngay cả với liều lượng chuẩn xác, nếu mũi tiêm không nhắm đúng vào cơ, kết quả vẫn có thể bị ảnh hưởng.” Do đó, việc lựa chọn một bác sĩ có trình độ và giàu kinh nghiệm là vô cùng quan trọng. Bởi điều này không chỉ đảm bảo độ chính xác của vị trí tiêm và liều lượng mà còn giảm thiểu rủi ro liên quan đến việc sử dụng sản phẩm giả mạo hoặc kỹ thuật kém.
5. Liệu tập thể dục nhiều và tốc độ trao đổi chất nhanh có thể khiến botox mất tác dụng nhanh hơn?
Nhiều người cũng nghi ngờ rằng thói quen sinh hoạt của họ có thể ảnh hưởng đến thời gian tác dụng của botox. Ví dụ, liệu những người thường xuyên tập thể dục cường độ cao hoặc tốc độ trao đổi chất nhanh hơn có khiến botox bị cơ thể chuyển hóa nhanh hơn. Từ đó dẫn đến tác dụng của nó giảm sớm hơn dự kiến.
Bác sĩ King cho biết một số bệnh nhân thực sự đã nêu ra câu hỏi này. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có đủ bằng chứng khoa học để chứng minh rằng tập thể dục cường độ cao, hoạt động cơ bắp thường xuyên hoặc quá trình trao đổi chất nhanh hơn sẽ làm giảm tác dụng của botulinum.
>>>TÌM HIỂU: ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP CĂNG DA MẶT BẰNG CHỈ
Cơ thể có thể kháng Botox không? Cách khắc phục tình trạng này
Mối lo ngại lớn nhất của nhiều người là liệu cơ thể họ có dần thích nghi và phát triển khả năng kháng botox nếu sử dụng lâu dài hay không.
Bác sĩ King cho biết hầu hết bệnh nhân không gặp phải vấn đề này. Trong nhiều trường hợp, điều ngược lại mới đúng.
Bà chỉ ra rằng nhiều người điều trị botox lâu dài có thể trải nghiệm sự suy giảm dần sức mạnh cơ bắp. Khi đó, cơ bắp của họ tiếp tục thư giãn. Việc sử dụng cùng liều lượng, hoặc thậm chí thấp hơn một chút, có thể giúp họ duy trì hiệu quả mong muốn. Ngược lại, những người tiêm botox lần đầu tiên có thể nhận thấy sự phục hồi dần dần hoạt động cơ mặt nhanh hơn nhiều.
Dẫu vậy, bác sĩ King cũng thừa nhận rằng một số rất ít bệnh nhân có thể phát triển cái gọi là “kháng thể trung hòa” sau khi điều trị bằng botulinum. Những kháng thể này có thể làm giảm hiệu quả của botulinum, khiến việc điều trị kém hiệu quả hơn dự kiến.
Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng liều tiêm cao hơn và tần suất tiêm thường xuyên hơn có thể là những yếu tố tiềm ẩn làm tăng số lượng kháng thể trung hòa. Nhưng khả năng bệnh nhân phát triển kháng thể trung hòa vì mục đích thẩm mỹ là cực kỳ hiếm.
Do đó, khi bệnh nhân cảm thấy tác dụng của botulinum giảm dần, các bác sĩ giàu kinh nghiệm thường kiểm tra các nguyên nhân phổ biến hơn như liều lượng, kỹ thuật tiêm và thể trạng cá nhân trước khi vội vàng kết luận rằng bệnh nhân đã kháng thuốc.
Để giảm thiểu và phòng ngừa rủi ro này, các chuyên gia hàng đầu thường đưa ra lời khuyên là giữ quãng nghỉ an toàn. Duy trì khoảng thời gian tối thiểu từ 4–6 tháng giữa mỗi lần trị liệu. Đồng thời, ưu tiên lựa chọn dòng sản phẩm tinh khiết. Thành phần đã loại bỏ bớt các protein phức hợp không cần thiết để hạn chế tối đa khả năng kích thích hệ miễn dịch sinh kháng thể.
Liệu các phương pháp điều trị bằng laser, sóng cao tần và phẫu thuật căng da mặt có thể thay thế botox?
Những năm gần đây, khi ngày càng nhiều người cảm thấy mệt mỏi với các phương pháp điều trị bằng botox và chất làm đầy axit hyaluronic, thị trường y học thẩm mỹ dần xuất hiện nhiều lựa chọn khác nhau. Từ sóng tần số vô tuyến XERF và các phương pháp điều trị bằng laser khác nhau đến phẫu thuật nâng cơ mặt, nhiều người bắt đầu tìm kiếm những cách khác để cải thiện các vấn đề lão hóa.
Tuy nhiên, bác sĩ Abittan nhắc nhở chúng ta rằng khi lựa chọn phương pháp điều trị, điều quan trọng nhất là phải hiểu rõ từng công nghệ có thể giải quyết được vấn đề gì. Ví dụ, một số phương pháp điều trị bằng laser có thể giúp làm săn chắc da, cải thiện sắc tố và kết cấu da. Đồng thời cũng có thể làm mờ các nếp nhăn tĩnh. Tức là những nếp nhăn vẫn xuất hiện ngay cả khi khuôn mặt không biểu lộ cảm xúc.
Ngược lại, các chất điều biến thần kinh như botulinum chủ yếu cải thiện các nếp nhăn động do biểu cảm khuôn mặt gây ra bằng cách giảm hoạt động của các cơ cụ thể. Do đó, cơ chế hoạt động và điều kiện áp dụng của chúng khác nhau. Những phương pháp điều trị này bổ sung cho nhau, chứ không cạnh tranh với nhau.
Thay vì tin rằng các công nghệ y tế thẩm mỹ mới nổi đang thay thế botox, chính xác hơn là những công nghệ này cung cấp cho các bác sĩ nhiều công cụ điều trị hơn. Nó cho phép họ lập kế hoạch điều trị phù hợp hơn dựa trên các vấn đề lão hóa riêng biệt của từng bệnh nhân.
>>>TÌM HIỂU: MASSAGE BẰNG XUNG ĐIỆN (MICROCURRENTS), LIỆU PHÁP TRẺ HÓA DA MẶT TỐT HƠN BOTOX?
Lời kết
Dưới lăng kính thẩm mỹ làm đẹp, botox không phải là một “phép màu vĩnh cửu”. Nó là giải pháp can thiệp, tinh chỉnh. Việc cơ thể thay đổi phản ứng theo thời gian nhắc nhở chúng ta rằng chăm sóc sắc đẹp là một hành trình dài hạn. Nó cần sự tỉnh táo, điều độ và đồng hành cùng những chuyên gia giàu kinh nghiệm.
Harper’s Bazaar Việt Nam
