The way home #5 Đường về #5 (2025), Acrylic trên giấy Giang, 68 x 78cm, một tác phẩm xuất hiện trong triển lãm Không định hình của họa sĩ Đoàn Xuân Tặng.
Từ ngày 12/4 đến 10/5/2026, công chúng yêu nghệ thuật có dịp bước vào một hành trình thị giác và nội tâm đặc biệt với trưng bày cá nhân Không định hình của họa sĩ Đoàn Xuân Tặng. Gồm 33 tác phẩm thực hiện trên chất liệu giấy Giang truyền thống, triển lãm không chỉ là một cuộc giới thiệu sáng tác, mà còn là một cách đặt lại câu hỏi về bản chất của hình hài, ký ức và sự tồn tại.
“Định hình” và “không định hình” – hai khái niệm tưởng chừng đối lập – trong thực hành nghệ thuật của Đoàn Xuân Tặng lại không đứng ở hai đầu chiến tuyến. Thay vào đó, chúng vận động như hai nhịp thở của cùng một tiến trình sáng tạo: một bên nỗ lực xác lập hình dạng, cô đọng ý niệm; bên kia liên tục tháo gỡ, phân rã và mở rộng giới hạn nhận thức. Chính trong sự căng kéo ấy, tác phẩm trở thành một thực thể sống – nơi mọi hình hài đều ở trạng thái tạm thời, sẵn sàng biến đổi và tái cấu trúc trong cảm nhận của người xem.
Điểm đặc biệt của trưng bày nằm ở chất liệu giấy Giang, loại giấy thủ công của đồng bào H’Mông, mang trong mình dấu vết của lao động, tự nhiên và thời gian. Không xử lý bề mặt theo hướng hoàn thiện tuyệt đối, Đoàn Xuân Tặng giữ lại những đường xé thô, những lớp chồng lấp ngẫu nhiên như một phần của ngôn ngữ thị giác. Bề mặt tranh vì thế không phẳng, mà rung lên bởi những chuyển động vật chất, khiến mỗi tác phẩm giống như một địa tầng ký ức – nơi thiên nhiên và con người đan xen, hiện hữu rồi tan biến.
At first light #3 Sớm tinh mơ #3 (2025), Acrylic trên giấy Giang, 86 x 75cm
The way home #1 Đường về #1 (2025), Acrylic trên giấy Giang, 57,5 x 67,5cm
Thoạt nhìn, các tác phẩm có thể gây ấn tượng bởi sắc độ trầm, bảng màu đất – đá – rừng già cùng những hình khối không rõ ràng. Nhưng càng quan sát lâu, người xem càng nhận ra một thế giới đang âm thầm chuyển động. Những hình hài con người, chim muông hay địa hình núi rừng không tách bạch, mà hòa lẫn vào nhau, trôi lơ lửng trong một không gian không có điểm tựa cố định. Đó là một trạng thái “giữa” – giữa hiện diện và biến mất, giữa ký ức và tưởng tượng, giữa cá thể và cộng đồng.
Ẩn dưới lớp hình thức ấy là một hệ thống ẩn dụ về dịch chuyển. Những đàn chim di cư theo mùa, những con người rời bản làng rồi quay trở về, hay rộng hơn là những chuyển động nội tâm mà mỗi cá nhân đều trải qua trong đời sống hiện đại. Ở đó, “không định hình” không còn là sự mơ hồ, mà trở thành một trạng thái mở – nơi con người học cách chấp nhận biến đổi, tìm kiếm cảm giác thuộc về trong chính sự bất định.
Hành trình sáng tác của Đoàn Xuân Tặng trong một năm qua, với những chuyến điền dã qua nhiều vùng núi, đã để lại dấu ấn rõ rệt trong loạt tác phẩm này. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không nằm ở việc tái hiện cảnh quan hay đời sống vùng cao, mà ở cách người nghệ sĩ chuyển hóa trải nghiệm thành một ngôn ngữ trừu tượng, giàu tính gợi. Người xem không bị dẫn dắt vào một câu chuyện cụ thể, mà được mời gọi tham gia vào quá trình “tái định hình” – nơi mỗi cảm nhận cá nhân đều có giá trị ngang nhau.
Other skybound realms #5 Những khoảng trời khác #5 (2025), Acrylic trên giấy Giang, 78 x 67 cm
At first light #2 Sớm tinh mơ #2 (2025), Acrylic trên giấy Giang, 86 x 97 cm
Không gian trưng bày vì thế cũng trở thành một phần của tác phẩm. Tại Indochine House, các tác phẩm được sắp đặt như những điểm dừng thị giác, cho phép người xem di chuyển chậm, quan sát gần, và đối thoại với chính mình. Không có tuyến truyện cố định, không có điểm bắt đầu hay kết thúc rõ ràng, chỉ có một dòng chảy liên tục của cảm xúc và suy tưởng.
Trong bối cảnh nghệ thuật đương đại ngày càng bị chi phối bởi tốc độ và tính thị trường, Không định hình chọn một hướng đi ngược lại: chậm rãi, lặng lẽ, và giàu tính chiêm nghiệm. Triển lãm không tìm cách gây ấn tượng tức thì, mà mở ra một không gian để người xem tự khám phá, tự chất vấn và tự kết nối.
Ở tầng sâu hơn, đây không chỉ là câu chuyện của riêng nghệ sĩ hay chất liệu, mà là một gợi ý về cách chúng ta tồn tại trong thế giới hôm nay. Khi mọi thứ liên tục thay đổi, khi các định nghĩa về bản sắc trở nên mong manh, có lẽ “không định hình” chính là một trạng thái cần thiết – để con người không bị đóng khung, mà luôn sẵn sàng tái sinh trong những hình hài mới.
Triển lãm của Đoàn Xuân Tặng, vì thế, không khép lại bằng một câu trả lời. Nó để lại một khoảng mở khi mỗi người bước ra với một phiên bản khác của chính mình, vừa quen thuộc, vừa xa lạ, và vẫn đang tiếp tục được định hình.
Chân dung họa sĩ Đoàn Xuân Tặng
Về Họa sĩ Đoàn Xuân Tặng
Đoàn Xuân Tặng sinh năm 1977, tốt nghiệp cử nhân khoa Hội họa Đại học Mỹ thuật Việt Nam năm 2001 và hiện đang sinh sống tại Hà Nội.
Hội họa của Đoàn Xuân Tặng là tiếng nói thủy chung của anh với đời sống phương Bắc Việt Nam. Không chỉ đơn thuần chuyên chở tâm thức người dân bản địa giữa cuộc xoay vần, thực hành của anh cũng hướng đến thiên nhiên như một thực thể có suy tư và trăn trở.
Chính khuynh hướng mang tính nội quán này khiến các sáng tác của anh trở nên khác biệt. Anh không đặc tả rõ nét về triền núi, tán cây, vệt mưa, mây và con người xoắn xuýt trong đời sống mà dùng vệt bút đan xen, chuyển động của ánh sáng cùng các đường viền mơ hồ để diễn ý. Đây cũng là điểm then chốt khiến tranh vẽ thiên nhiên miền núi và người dân của Đoàn Xuân Tặng có sự bí ẩn, gợi mở ý niệm về đổi thay qua thời gian như một điều tất lẽ dĩ ngẫu. Ở đó mỗi thành tố đều như đang sống trong cùng một miền ký ức, nơi không có sự ồn ào, không kịch tính, nhưng sâu thẳm và nhân văn.
TRIỂN LÃM KHÔNG ĐỊNH HÌNH CỦA HỌA SĨ ĐOÀN XUÂN TẶNGThời gian: 12/4 – 10/5/2026 |
KHÁM PHÁ CÁC TRIỂN LÃM NGHỆ THUẬT:
TRIỂN LÃM CỘI NGUỒN: HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ BẢN THỂ CỦA VAN GUILLEMIN
HÀNH TRÌNH CHỤP THẾ GIỚI, SOI CHIẾU MÌNH CỦA TÙNG XUÂN LÂM TRONG TRIỂN LÃM NHÂN DẠNG GỐC
Harper’s Bazaar Vietnam
