5 bước để giảm bớt thói quen lướt mạng xã hội

5 bước để giảm bớt thói quen lướt mạng xã hội, bạn biết chưa?

Khi có kỳ nghỉ dài, bạn vô thức lướt mạng xã hội cả ngày. Ngay cả sau khi tắt màn hình, bạn chợt cảm thấy rằng mình thật sự chưa hề có cảm giác nghỉ ngơi. Rồi bạn thức dậy buổi sáng, và điều đầu tiên bạn làm là mở điện thoại để lướt mạng, check newfeeds. Phản xạ một cách vô thức!

Cảm giác trống rỗng và khó chịu dai dẳng khi không được nhìn vào màn hình điện thoại trong một thời gian ngắn. Đó có thể là dấu hiệu cảnh báo rằng chúng ta đang dần đánh mất khả năng trải nghiệm cuộc sống thực. Hay nói cách khác, chiếc điện thoại thông minh kia đã và đang giành được quyền kiểm soát cuộc sống của bạn một cách âm thầm.

“Ngoại tuyến là sự xa xỉ mới” (Offline is the new Luxury)

Cụm từ “Offline is the new luxury” (ngoại tuyến là sự xa xỉ mới) đã dần nổi lên trên mạng xã hội trong vài năm qua. Thậm chí, nó có thể trở thành đại biểu cho cuộc sống xa xỉ tối thượng vào năm 2026. Một số người đăng tải hình chụp những chuyến “healing & retreat”, kỳ nghỉ xa hoa của họ trên khắp thế giới. Một số khác suy đoán rằng những người giàu nhất sẽ sớm từ bỏ mạng xã hội và ít lệ thuộc vào điện thoại thông minh để hướng đến một cuộc sống chủ yếu là ngoại tuyến.

Ngày xưa, sự sang trọng đồng nghĩa với một căn biệt thự xa hoa và rộng lớn. Giờ đây, nó có nghĩa là mở chế độ máy bay trên điện thoại.

Chủ nghĩa tối giản thời đại số (Digital Minimalism) đang gia tăng. Ngày càng nhiều người đăng bài ít hơn trên mạng xã hội. Họ giữ kín cuộc sống cá nhân hơn sau một thập kỷ chia sẻ mọi khoảnh khắc, từng hoạt động của bản thân lên mạng trực tuyến.

Trong một thế giới mà sự chú ý là thứ tiền tệ, sự im lặng đã trở thành biểu tượng địa vị mới. Bạn không giàu có vì bạn nổi bật. Bạn giàu có vì bạn có thể biến mất. Theo Business Insider , “việc ngừng sử dụng mạng internet đã trở thành khoản đầu tư lớn nhất bạn có thể dành cho bản thân. Và cũng là điều xa xỉ nhất bạn có thể làm.”

Offline để khám phá thế giới thực bằng 5 giác quan của bạn. Ảnh: Pexels

Mạng xã hội ngày nay không còn thực sự “xã hội” nữa

TikTok, Instagram và X đều tràn ngập nội dung rác do AI tạo ra. Các ứng dụng mạng xã hội mới nhất, như Sora hay Vibes của Meta cũng được xây dựng dựa trên nội dung AI. Một cuộc khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew vào tháng 10/2024 trên đối tượng thanh thiếu niên. Kết quả cho thấy gần một nửa số đó nhận định rằng mạng xã hội có tác động tiêu cực đến họ. Chỉ có 11% cho rằng nó có tác động tích cực.

Những người thường xuyên kiểm tra điện thoại cho biết mức độ hài lòng về cuộc sống của họ thấp hơn 20% (theo Kushlev và cộng sự, 2016). Trong một nghiên cứu khác, các đợt “cai nghiện kỹ thuật số” (digital detox) ngắn hạn đã cải thiện đáng kể tâm trạng và khả năng tập trung (theo Lin và cộng sự, 2022).

Vấn đề cốt lõi không phải là từ chối công nghệ, mà là sự hiểu biết của chúng ta. Trong khi AI có thể xử lý thông tin tẻ nhạt và cải thiện hiệu quả, nó không thể mang lại cho chúng ta sức sống. Vì vậy, thay vì tìm kiếm sự khẳng định trong thế giới ảo, mọi người bắt đầu khao khát những ngày trước khi bị ràng buộc bởi internet. Đó là chủ động ngắt kết nối và thực hành việc khám phá lại các giác quan của mình.

Bao lâu rồi bạn không có những buổi tụ tập kết nối như vậy? Ảnh: Pexels

5 bước để giảm bớt thói quen lướt mạng xã hội

Hãy thử dành thời gian không kết nối mạng cho một cuốn sách, triển lãm, khám phá thiên nhiên hoang dã. Hoặc tận hưởng một kỳ nghỉ không bị phân tâm bởi điện thoại. Chúng ta không chỉ lấy lại được thời gian, mà còn cả sự tự do để “tách rời” mạng xã hội bất cứ lúc nào. Vậy làm thế nào để thực hành điều này? Hãy áp dụng 5 bước để giảm bớt thói quen lướt mạng xã hội sau đây

1. 15 phút khoảng lặng vào buổi sáng

Đừng chạm vào điện thoại trong 15 phút đầu tiên sau khi thức dậy. Thay vào đó, dành thời gian này để cảm nhận hơi thở, duỗi người hoặc đơn giản là uống một ly nước ấm. Hãy để tâm trí bạn được thư giãn trước khi đối mặt với thế giới thực của ngày hôm nay.

2. Tạo ra những quy tắc không sử dụng điện thoại

Khi dùng bữa tại bàn, hãy tránh sử dụng điện thoại. Lúc này, thức ăn được bạn thưởng thức trọn vẹn hương vị của nó. Việc ăn chậm, nhai kỹ cũng có tác động tốt đến hệ tiêu hoá.

Trong phòng ngủ, hãy thiết lập khu vực cấm điện thoại bên cạnh gối. Đảm bảo tất cả ứng dụng đều không thể sử dụng được vào lúc nửa đêm. Hành động này giúp giấc ngủ trở lại yên bình và cho phép tâm trí bạn ngừng suy nghĩ quá mức.

3. Thực hành hạnh phúc không cần ghi nhận

Lần tới khi bạn chiêm ngưỡng một cảnh hoàng hôn tuyệt đẹp ở bãi biển hoặc thưởng thức một món tráng miệng tuyệt vời, hãy cố gắng ghi lại khoảnh khắc đó bằng mắt trước. Bạn để cảm xúc được in sâu vào võng mạc và trí nhớ của mình. Thay vì lưu trữ trên đám mây hoặc đăng tải lên mạng xã hội.

4. Xây dựng nhịp điệu chủ động phản hồi

Hãy tập thói quen không để bị chi phối bởi chuông thông báo. Bạn không cần phải trả lời mọi tin nhắn ngay lập tức trong lúc tập trung làm việc hay thư giãn, thể dục. Thay vào đó là làm chủ cuộc sống và nhịp sống cá nhân của mình. Ưu tiên bản thân trước hết!

5. Chủ động tận hưởng thời gian của bản thân

Ban đầu có thể hơi lạ, nhưng bạn có thể tìm thấy một số việc hữu ích trong cuộc sống hàng ngày. Khi không dùng điện thoại, bạn có thể thưởng thức một tác phẩm nghệ thuật. Khi dành thời gian cho bản thân, bạn có thể trau dồi tri thức, học làm bánh, vẽ tranh, thiền định hay chăm sóc sắc đẹp. Hay khi tạm thời tránh xa những tương tác xã hội vô nghĩa, bạn có thể bật một bài hát cho riêng mình và thư giãn. Tất cả những điều này có thể chuyển hướng sự chú ý của bạn. Đồng thời đưa bạn trở lại với những điều gần gũi nhất trong cuộc sống hàng ngày.

Tắt kết nối để chủ động tận hưởng cuộc sống của riêng bạn. Ảnh: Pexels

Lời kết

Mỗi trend, vô vàn clip hay nội dung trên mạng xã hội đang giành giật sự chú ý của bạn, khiến bạn không ngừng cuốn theo đến mức kiệt quệ. Sự im lặng của ngoại tuyến lại mang đến cảm giác như một liều thuốc chữa lành. Ngắt kết nối không phải là rút lui. Đó là sự điều chỉnh lại. Trước đây, sự sang trọng đồng nghĩa với việc phô trương. Bây giờ, nó đồng nghĩa với sự riêng tư.

Nhiều người đã quá sa đà vào thao tác chạm hai lần (thả tim), vuốt màn hình và những thứ tương tự đến nỗi đánh mất nhận thức về những niềm vui thực sự trong cuộc sống. Đó là đi dạo, gặp gỡ những người thật và có những trải nghiệm thực tế. Hôm nay, tôi thách thức các bạn hãy gắn kết sự tồn tại của mình với điều gì đó ý nghĩa hơn là những thông tin trên mạng. Hãy kết nối lại với thiên nhiên, với con người và với cuộc sống. Bạn dám không?