Triển lãm Ánh Sáng soi chiếu nội tâm qua nghệ thuật in trên vải

Triển lãm Ánh Sáng Exhibition diễn ra tại TP. HCM đánh dấu cột mốc 5 năm của Chiêu – studio tranh in độc bản đầu tiên tại Việt Nam. Đây cũng là lần đầu tiên những tác phẩm nguyên bản của Chiêu được in trên chất liệu vải, mở ra một không gian thưởng lãm mới mẻ, tự do tiếp cận, dành cho những ai tò mò về sức mạnh của hình ảnh và cảm xúc trong không gian sống.

Nơi căn phòng biết thở, nơi cảm xúc được đặt đúng chỗ

Chiêu hiện diện với một câu hỏi rất đời thường nhưng không dễ trả lời: “Ta đang sống trong một căn nhà, hay đang quây mình trong một chiếc hộp?” Sau đại dịch, khi con người nhận thức sâu sắc rằng môi trường sống có thể nâng đỡ hoặc bóp nghẹt mình, Chiêu chọn đứng về phía những người tin rằng không gian cần có tâm thức. Một góc tường, một mặt bàn, một khoảng trống, tất cả có thể trở thành nơi neo giữ xúc cảm.

Mỗi tác phẩm tại Chiêu là độc bản, chỉ 20 bản in, ký tên, chứng nhận, được thể hiện bởi nghệ sĩ Việt Nam. Ngôn ngữ thị giác của Chiêu mang tinh thần “ít, mà đủ”: không gây choáng ngợp, không cần giành lấy ánh nhìn trong tích tắc, mà đủ sức ở lại trong tầm mắt suốt nhiều năm, biến căn phòng thành nơi sống, không chỉ nơi ở.

Founder Đông Trần nhìn triển lãm Ánh Sáng không phải như một cuộc trưng bày, mà như một phép thử tinh thần. Anh không đặt mình vào vị trí truyền giảng, mà tự nhận mình chỉ là một người trong hàng vạn người đang tiếp nối hành trình đi tìm “ánh sáng bên trong”. Nghệ sĩ Đông Trần cho biết:

“Ánh sáng của tôi không phải là thứ ánh sáng rực rỡ soi hết cuộc đời. Nó chỉ đủ chiếu cho bước chân tiếp theo. Nó không thúc ép, không vội vàng, như một cây đèn dầu đủ soi để người bên cạnh thấy được ngọn đèn của chính mình”

Quan điểm này mở ra một không gian nghệ thuật phóng chiếu: tác phẩm không nói thay khán giả, không dẫn lối, không áp đặt cảm xúc. Triển lãm không hứa hẹn sự giác ngộ, không đặt mục tiêu xoa dịu bóng tối. Nó chỉ mời người xem nhìn vào chính mình.

Cấu trúc ba hồi – mô phỏng chu kỳ nhận thức

Triển lãm Ánh Sáng là sự cộng hưởng của hai nghệ sĩ Pi và May. Pi mang đến sự sắc lạnh, tỉnh táo, mổ tách những lớp giả định về bản thể. May lại đi vào chênh vênh, khoảng trống, và tiếng vọng của sự biến chuyển. Hai ngôn ngữ thị giác đối lập ấy gặp nhau tại một điểm: ánh sáng không phải phần thưởng cuối cùng, mà là khoảnh khắc ta nhận ra mình đang nhìn vào tấm gương nội tâm.

“Đây là vùng trải nghiệm không cần đo lường, không cần câu trả lời. Nỗi trống rỗng trong tác phẩm chính là để ánh sáng đi qua.”

Ánh Sáng Exhibition được thiết kế theo cấu trúc ba hồi như một chu kỳ nhận thức, nơi người xem bước vào hành trình nhìn lại nội tâm của chính mình. Hồi I là Bóng tối (In Shadow We Know) là điểm rơi đầu tiên, nơi mọi lớp ngụy tạo được bóc tách, chỉ còn lại một lõi tinh thể mong manh. Đó là khoảnh khắc con người đối diện sự rối loạn, sự mất mát, sự xô lệch của hệ chuẩn niềm tin và kỳ vọng. Khi mọi thứ sụp đổ, chỉ còn lại “một hạt nhân nhỏ xíu” của bản thể – thứ giữ cho cái tôi không rơi vào khoảng không.

Bước sang Hồi II có tên gọi Hừng Đông (Calm Glory), người xem bắt gặp sự dịu dàng của tạm nghỉ. Hừng đông không phải là chiến thắng hay một sự lấn át bóng tối, mà là khoảnh khắc nhìn thấy mình nhẹ nhõm trong chính sự bình yên nhỏ bé. Vinh quang ở đây không nằm trong việc đạt được nhiều hơn, mà là nhìn nhận sự tồn tại của mình mà không cần chứng minh điều gì. Từng khoảnh khắc trở nên đầy đặn, không phô trương, không bám chấp.

Hồi III chính là Ánh sáng (Light At Last) là sự trở mình cuối cùng. Ánh sáng không đến từ bên ngoài, không từ trật tự xã hội, không từ sự xác lập của người khác mà đến từ khả năng tự xác nhận. Khi ta dừng việc đòi hỏi ánh sáng từ nơi khác, ta nhận ra thứ níu giữ mình chính là bàn tay đang tự siết lấy khoảng rộng. Ánh sáng chính là buông ra, không phải nắm lại.

Cấu trúc ba hồi giống một hành trình tái sinh: thu mình – nhìn thấy – giải phóng. Nhưng không chỉ dừng ở câu chuyện của ánh sáng, triển lãm xây dựng lớp triết lý ngầm dựa trên ba nền tảng:

Từ bi – Trí tuệ – Tự do

Từ bi và Trí tuệ được xem như “hai lưỡi dao” song hành. Trí tuệ là lưỡi sắc cắt vào sự mù mờ, phá lớp sương mỏng của giả định. Từ bi là bàn tay dịu lại, chấp nhận sự mong manh đã phơi lộ. Ở đây, từ bi không phải là xoa dịu nỗi đau, mà là dám nhìn vào sự thật mà không phán xét. Kèm theo đó là tam quan: ta với chính mình – ta với người khác – ta với thế giới. Ba mối quan hệ ấy luôn phải thương lượng, nhún nhường, chấp nhận mất mát để yêu thương có chỗ tồn tại.

Và cuối cùng là tự do, không phải sự rời bỏ thực tại, mà là giải phóng khỏi chính khung xiềng mình tạo ra. Với triển lãm này,