Sự kiện nghệ thuật Kể Chuyện Nghìn Năm mùa 2 khắc họa nét văn hóa Sài thành

Dự án khởi động hành trình “đi tìm chất liệu bản địa” với sự tham gia của đạo diễn Thịnh Tiêu và nhạc sĩ Cao Bá Hưng mở màn chuỗi sự kiện tôn vinh TP. HCM dịp 30/4 này

Hình ảnh từ chương trình Kể Chuyện Nghìn Năm mùa 1

Nhà Xuất Bản Phụ Nữ Việt Nam (chi nhánh phía Nam) công bố dự án nghệ thuật Kể Chuyện Nghìn Năm: Chuyện Sài Gòn 2. Sự kiện này chính thức bước vào giai đoạn sáng tác thực địa, một chặng đường không còn nằm trên giấy, mà bắt đầu bằng những bước chân trên mặt đường Sài Gòn. Ở đó, nghệ sĩ không chỉ quan sát thành phố, mà thâm nhập vào nhịp sống của nó, lắng nghe những thanh âm rất nhỏ, và tìm cách chuyển hoá chúng thành chất liệu nghệ thuật đương đại.

Khi truyền thống cất lời trong nhịp đập mới

Tại buổi ra mắt dự án, nhạc sĩ Cao Bá Hưng độc tấu đàn Nguyệt với bài Bình Bán Vắn, một trong các làn điệu mừng năm mới của người Nam Bộ trong dòng Đờn Ca Tài Tử. Âm thanh réo rắt, khoan thai của nhạc cụ truyền thống vang lên như một nhịp thở sâu của ký ức. Nhưng ký ức ấy không đứng yên. Nó được đặt cạnh tiết tấu hiphop mạnh mẽ của đạo diễn, nghệ sĩ Thịnh Tiêu cùng các nghệ sĩ trẻ.

Sự giao thoa ấy không nhằm tạo hiệu ứng lạ tai đơn thuần. Nó như một tuyên ngôn: Sài Gòn là nơi quá khứ và hiện tại cùng tồn tại, không triệt tiêu nhau, mà làm giàu cho nhau. Ở đó, “cổ” không bị đóng khung trong bảo tàng, và “tân” không phải là sự cắt đứt với truyền thống. Dự án chọn bắt đầu bằng một màn trình diễn như vậy, có lẽ vì muốn xác lập tinh thần xuyên suốt: kể chuyện nghìn năm bằng ngôn ngữ của hôm nay.

Giám đốc âm nhạc Cao Bá Hưng

Nghệ sĩ Thịnh Tiêu

3 cặp chủ đề là những đối cực tạo nên thành phố Hồ Chí Minh

Ban Sáng tác công bố cấu trúc nội dung gồm 3 cặp chủ đề chính: Nắng – Mưa, Ngày – Đêm, Tân – Cổ. Sáu từ khoá tưởng như đơn giản, nhưng lại gói trọn bản chất của một đô thị phương Nam. Sài Gòn là thành phố của những cơn mưa đến bất chợt và những buổi nắng chói chang đến khắc nghiệt. “

Nắng – Mưa không chỉ là hiện tượng thời tiết, mà còn là ẩn dụ cho tâm trạng, cho nhịp sống, cho cả những đổi thay nhanh chóng của một thành phố không bao giờ ngừng vận động. Mini show đầu tiên, diễn ra ngày 08/03/2026 tại Sân khấu Trường Trung cấp Múa TP. Hồ Chí Minh, sẽ mở đầu hành trình tìm kiếm chất liệu từ chính những đối cực ấy.

Ngày – Đêm lại là câu chuyện của hai nhịp sống song hành. Ban ngày, Sài Gòn là trung tâm kinh tế sôi động; ban đêm, thành phố chuyển mình thành một không gian văn hoá, giải trí, và cả những lát cắt đời sống ít được gọi tên. Nghệ sĩ sẽ bước vào hai thế giới ấy để lắng nghe những câu chuyện rất thật, từ đó thử nghiệm ngôn ngữ trình diễn mới.

Tân – Cổ chính là trục xuyên suốt, đặt câu hỏi về căn tính. Làm thế nào để một đô thị trẻ vẫn giữ được chiều sâu văn hoá? Làm thế nào để nghệ thuật truyền thống không bị phủ bóng bởi tốc độ hiện đại hoá? Chuỗi 5 mini show trong tháng 3/2026 được xem như giai đoạn “đi tìm chất liệu”, nơi ý tưởng được thử nghiệm, va chạm và chắt lọc trước khi hoàn thiện thành tác phẩm quy mô lớn, dự kiến công diễn dịp 30/04 – 01/05/2026.

Sáng tác thực địa: Nghệ sĩ bước ra khỏi phòng tập

Điểm đáng chú ý của Chuyện Sài Gòn 2 nằm ở cách tiếp cận. Thay vì khởi đầu từ kịch bản đóng kín, dự án lựa chọn mô hình sáng tác thực địa. Nghệ sĩ sẽ làm việc liên tục trong khoảng 30 ngày, trực tiếp quan sát, đối thoại và tương tác với không gian đô thị. Thành phố trở thành phòng tập, còn đời sống là nguồn dữ liệu sống động.

Khi hỏi Cao Bá Hưng về cách anh và các nghệ sĩ sẽ “thâm nhập đời sống đô thị” trong giai đoạn sáng tác thực địa để tìm kiếm chất liệu, đồng thời Sài Gòn hôm nay gợi lên những âm thanh hay nhịp điệu nào, anh chia sẻ:

“Ở chặng đường này, nghệ sĩ không còn đứng bên ngoài để quan sát, mà trở thành “linh hồn” thực sự của tiến trình sáng tạo. Thay vì khép mình trong phòng thu kín mít, chúng tôi chọn bước ra phố, chạm vào nhịp thở của đô thị qua những buổi thảo luận mở, những phiên thử nghiệm kết hợp giữa âm nhạc và chuyển động cơ thể. Chính sự va đập trực tiếp với đời sống sẽ làm bật lên những rung động chân thật nhất.

Vai trò của Hưng và ban sáng tác lúc này giống như người giữ nhịp – vừa đảm bảo mọi thử nghiệm không chệch khỏi tinh thần cốt lõi của dự án, vừa mở ra một không gian đủ rộng để mỗi nghệ sĩ tự do khẳng định bản sắc cá nhân. Chúng tôi không tìm kiếm sự an toàn, mà tìm kiếm sự sống.

Riêng với Hưng, Sài Gòn những ngày đầu năm ngân lên một tiết tấu rất riêng. Đó là thanh âm của phố xá rộn ràng, của hàng quán mở cửa sớm, của dòng xe không ngừng trôi, thậm chí cả tiếng pháo vang lên trong những khoảnh khắc hân hoan. Tất cả hòa vào nhau thành một bản hòa âm sống động, đầy năng lượng, thứ chất liệu đời thường nhưng giàu cảm xúc mà chúng tôi đang háo hức chuyển ngữ thành âm nhạc”

Mô hình này đòi hỏi sự dấn thân. Nó buộc người làm nghệ thuật phải rời khỏi vùng an toàn, chấp nhận những biến động, những yếu tố không thể kiểm soát. Nhưng chính trong sự bất định đó, những chất liệu chân thực nhất có thể xuất hiện. Khi nghệ thuật được nuôi dưỡng từ nhịp sống thật, nó có cơ hội chạm đến khán giả ở tầng sâu hơn.

Khán giả chính là người đồng hành từ khởi điểm, đến việc xây dựng hệ sinh thái sáng tạo

Hình ảnh Kể Chuyện Nghìn Năm mùa 1

Một hướng đi khác biệt của dự án là phương thức bán vé sớm. Khán giả không chỉ mua một tấm vé để xem thành phẩm cuối cùng; họ được mời tham gia ngay từ giai đoạn đầu, theo dõi các mini show và chứng kiến sự phát triển của tác phẩm qua từng bước. Nhạc sĩ Cao Bá Hưng nhấn mạnh mong muốn xây dựng một không gian để nghệ sĩ có thể sống được với nghề, từ đó tiếp tục sáng tạo và lan tỏa giá trị văn hoá. Chuyện Sài Gòn 2 vì thế không dừng lại ở một chương trình biểu diễn, mà hướng tới việc thiết lập một con đường bền vững cho người làm nghệ thuật.

Theo Ban Tổ Chức, mục tiêu dài hạn là hình thành một sản phẩm nghệ thuật đô thị có khả năng trình diễn lâu dài – một điểm đến trải nghiệm mới cho du khách, đồng thời góp phần thúc đẩy kinh tế du lịch và ngành công nghiệp sáng tạo của TP. Hồ Chí Minh. Khi nghệ thuật được đặt trong mối liên hệ với phát triển đô thị, nó không còn là hoạt động bên lề, mà trở thành một phần của chiến lược văn hoá.

Không chỉ dừng ở lực lượng sáng tác hiện tại, Ban Tổ Chức mở lời mời tới nghệ sĩ đa lĩnh vực, từ hội hoạ, thị giác, thơ ca, trình diễn, chuyển động đến âm nhạc cùng tham gia hành trình thực địa. Song song đó là lời kêu gọi các nhà đầu tư, đối tác quan tâm đến văn hoá, sáng tạo đồng hành xây dựng một sản phẩm nghệ thuật dài hạn. Kể Chuyện Nghìn Năm: Chuyện Sài Gòn 2 vì thế không chỉ kể một câu chuyện về thành phố. Nó đang thử nghiệm một mô hình nghệ thuật, cộng đồng và kinh tế sáng tạo cùng giao thoa. Và biết đâu, trong hành trình đi tìm chất liệu từ nắng mưa, ngày đêm và tân cổ, Sài Gòn sẽ được kể lại không phải bằng hoài niệm, mà bằng một sinh khí mới vô cùng sống động, đa thanh và bền bỉ như chính thành phố này.

Biên kịch Thiên Vũ chia sẻ:

“Giữa một thị trường đầy ắp những chương trình hoành tráng và giàu hiệu ứng, bản sắc của Chuyện Sài Gòn 2 không nằm ở quy mô sân khấu hay kỹ xảo thị giác, mà ở độ chân thực của những câu chuyện được kể bởi chính những con người đang sống trong lòng thành phố này. Chúng tôi không đặt mục tiêu tạo ra một sản phẩm giải trí đơn thuần để mang lại cảm giác vui vẻ hay thỏa mãn tức thời. Điều chúng tôi theo đuổi là sự kết nối cảm xúc, một trải nghiệm đủ sâu để khán giả không chỉ “xem” mà thực sự “cảm” được Sài Gòn, với tất cả những lớp lang, va đập và chuyển động của nó.

Với du khách, sức hấp dẫn nằm ở tính bản địa. Đến Sài Gòn mà không lắng nghe người Sài Gòn kể câu chuyện của họ thì đó là một thiếu sót. Chúng tôi mong chương trình trở thành nơi thành phố tự cất tiếng nói – để mỗi lần ghé thăm, khán giả lại chạm vào một Sài Gòn đang sống, đang đổi thay. Tác phẩm cũng vì thế mà không đứng yên; nó sẽ tiếp tục được làm mới qua sáng tạo của nghệ sĩ, thay vì trở thành một hình ảnh cố định, đóng khung trong quá khứ”.

TIN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT:

Harper’s Bazaar Vietnam

Xem thêm