Sách hay: Khởi nguyên của vũ trụ – Lịch sử 14 tỉ năm tiến hóa

Chúng ta khó có thể hiểu được bản chất của bất kỳ điều gì nếu không biết nó đến từ đâu. Trong tất cả những câu chuyện được nghe, câu chuyện về nguồn gốc nhân loại có sức cộng hưởng lớn nhất

Từ thuở hồng hoang, con người luôn trăn trở về nguồn gốc của chính mình trong vũ trụ: “Ta từ đâu đến?” hay “Vai trò của ta là gì giữa cõi bao la này?”. Chủ đề khởi nguyên mê hoặc con người không chỉ bởi sự tò mò thuần lý trí mà còn vì những rung động sâu thẳm trong tâm hồn.

Hiểu được gốc rễ của mọi thứ là chìa khóa để thấu triệt bản chất của chúng. Và trong muôn vàn câu chuyện, không gì cộng hưởng mạnh mẽ với chúng ta hơn câu chuyện về nguồn gốc loài người.

Để giải mã những câu hỏi vĩnh cửu ấy, Khởi nguyên của vũ trụ – Lịch sử 14 tỉ năm tiến hóa dẫn dắt độc giả vào một hành trình khám phá kỳ vĩ. Tác phẩm khéo léo đan cài những kiến thức khoa học sâu sắc, mở ra bức tranh tráng lệ về sự hình thành và phát triển của vũ trụ. Hành trình này không chỉ giúp ta cảm nhận sự bao la của vũ trụ mà còn soi rọi lịch sử và vị trí của chính ta trong đó.

Cuốn sách là thành quả của Neil deGrasse Tyson – nhà vật lý thiên văn hàng đầu thế giới, giám đốc Viện Hayden thuộc Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ và Donald Goldsmith, cây bút kỳ cựu về vật lý thiên văn tại Berkeley, California. Một tác phẩm dành cho những ai khao khát hiểu về vũ trụ – và chính mình.

Vì sao Khởi nguyên của vũ trụ là cuốn sách không thể bỏ qua?

Lối viết cuốn hút, dễ tiếp cận. Các tác giả đã khéo léo chuyển hóa những khái niệm khoa học phức tạp thành những câu chuyện mạch lạc, dễ hiểu. Nhờ đó, ngay cả những độc giả phổ thông cũng có thể tiếp cận với những bí ẩn vũ trụ mà không cảm thấy quá tải.

Nội dung toàn diện, cập nhật mới nhất. Không chỉ bó hẹp trong một khía cạnh riêng lẻ, cuốn sách bao quát hành trình 14 tỉ năm từ khởi nguyên đến hiện tại, kết hợp tinh hoa từ nhiều lĩnh vực khoa học. Đồng thời, tác phẩm cũng cập nhật những khám phá mới nhất trong ngành vật lý thiên văn, giúp người đọc tiếp cận với bức tranh vũ trụ luôn vận động và đổi mới.

Minh họa sống động – Bữa tiệc thị giác & trí tuệ. Hơn 50 hình ảnh thiên văn in màu không chỉ làm say đắm người đọc bằng vẻ đẹp kỳ vĩ của vũ trụ mà còn giúp làm sáng tỏ những khái niệm khoa học phức tạp. Những hình ảnh này minh chứng cho những bước tiến vĩ đại trong hành trình khám phá khởi nguyên của chúng ta.

Sự giao thoa của nhiều ngành khoa học. Trong những năm gần đây, câu trả lời cho nguồn gốc vũ trụ không chỉ đến từ vật lý thiên văn. Những lĩnh vực mới như hóa học thiên văn, sinh vật học thiên văn và vật lý hạt thiên văn đang góp phần làm sáng tỏ bức tranh rộng lớn hơn. Sự kết hợp liên ngành này mang đến một góc nhìn sâu sắc và toàn diện, giúp các nhà khoa học chạm gần hơn đến lời giải cho câu hỏi: “Ta từ đâu đến?”

Với sự kết hợp giữa kiến thức uyên bác và cách truyền tải lôi cuốn, Khởi nguyên của vũ trụ không chỉ là một cuốn sách khoa học mà còn là một hành trình khám phá đầy mê hoặc dành cho mọi độc giả.

Ý nghĩa của bìa sách

Bìa sách Khởi nguyên của vũ trụ là hình ảnh của Tinh vân Con Cua, tàn dư giãn nở của một vụ nổ siêu tân tinh được quan sát vào năm 1054, nằm cách chúng ta khoảng 7.000 năm ánh sáng, và do vậy vụ nổ thực sự xảy ra vào khoảng 6.000 năm TCN.

Trong hình ảnh thu được từ kính viễn vọng Canada-Pháp-Hawaii trên núi lửa Mauna Kea ở Hawaii này, các sợi màu đỏ chủ yếu tạo thành từ khí hydro, trong khi vùng ánh sáng trắng phát sinh từ các electron chuyển động với tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng qua từ trường cường độ cao. Các vụ nổ siêu tân tinh đưa vật chất của chúng, được xử lý thông qua phản ứng tổng hợp hạt nhân, bổ sung vào các đám mây khí và bụi liên sao có khả năng sinh ra các ngôi sao mới (và các hành tinh của chúng), chứa nhiều nguyên tố “nặng” – như carbon, nitơ, oxy và sắt – hơn so với những ngôi sao già.

Cuốn sách Khởi nguyên của vũ trụ – Lịch sử 14 tỉ năm tiến hóa phù hợp với mọi độc giả quan tâm đến vật lý thiên văn và những câu hỏi lớn về sự tồn tại của con người. Với cách viết dễ hiểu và minh họa sinh động, cuốn sách không chỉ dành cho những người chuyên sâu về khoa học mà còn rất thích hợp cho độc giả phổ thông, giúp độc giả dễ dàng nắm bắt và thưởng thức những kiến thức phức tạp về vũ trụ.

Tác giả Neil deGrasse Tyson (Ảnh: https://neildegrassetyson.com)

Các trích đoạn/câu quote hay từ sách Khởi nguyên của vũ trụ

“Chủ đề khởi nguyên vẫn mê hoặc con người vì nhiều lý do, cả lý trí lẫn cảm xúc. Ta khó có thể hiểu được bản chất của bất kỳ điều gì nếu không biết nó đến từ đâu. Trong tất cả những câu chuyện được nghe, câu chuyện kể về nguồn gốc nhân loại có sức cộng hưởng lớn nhất với chúng ta”. (Trích Lời nói đầu)

***

“[Chân lý trong đời sống cũng là chân lý đối với vũ trụ: Việc biết mình đến từ đâu cũng quan trọng như biết mình sẽ đi về đâu.”​​ (tr. 33)

***

“Mặc dù không có gì bảo đảm cho chúng ta rằng nguyên lý Copernicus có thể chỉ dẫn cho chúng ta hướng đi chính xác trong tất cả các cuộc điều tra khoa học, nhưng nó mang lại một đối trọng hữu ích cho khuynh hướng tự nhiên của chúng ta là nghĩ rằng mình đặc biệt.

Điều thậm chí còn quan trọng hơn là nguyên lý này cho đến nay đã có được những thành tích tuyệt vời, buộc chúng ta phải tỏ ra khiêm nhường hết lần này đến lần khác: Trái Đất không chiếm vị trí trung tâm trong hệ mặt trời, hệ mặt trời cũng không chiếm vị trí trung tâm trong Dải Ngân Hà, và Dải Ngân Hà cũng không phải là trung tâm của vũ trụ.

Và trong trường hợp bạn cho rằng phần rìa cũng là một vị trí đặc biệt, thì chúng ta cũng chẳng ở rìa của cái gì cả. Do vậy, giả định rằng sự sống trên Trái Đất cũng tuân theo nguyên lý Copernicus được coi là thái độ khôn ngoan trong thời kỳ đương đại. Nếu vậy thì sự sống trên Trái Đất, nguồn gốc, các thành phần và cấu trúc của nó, có thể cung cấp manh mối ra sao về sự sống ở các nơi khác trong vũ trụ?”​ (tr.204)​

***

“Chủ đề khởi nguyên vẫn mê hoặc con người vì nhiều lý do, cả lý trí lẫn cảm xúc. Ta khó có thể hiểu được bản chất của bất kỳ điều gì nếu không biết nó đến từ đâu. Trong tất cả những câu chuyện được  nghe, câu chuyện về nguồn gốc nhân loại có sức cộng hưởng lớn nhất với chúng ta.” (tr. 10)

***

“Vì tự coi mình là trung tâm – điều đó thấm vào xương tủy ta qua quá trình tiến hóa và những trải nghiệm trên Trái Đất – ta nghiễm nhiên tập trung vào các sự kiện và hiện tượng quanh ta trong hầu hết những câu chuyện về nguồn gốc được kể lại. Tuy nhiên, mỗi tiến bộ trong hiểu biết của chúng ta về vũ trụ lại tiết lộ rằng ta đang sống trên một hạt bụi vũ trụ, quay quanh một ngôi sao điển hình ở vùng ngoại biên xa xôi của một thiên hà thuộc loại phổ biến trong ít nhất hàng trăm tỉ thiên hà của vũ trụ.” (tr.11)

SÁCH HAY:

Harper’s Bazaar Vietnam

Xem thêm