Cold Brew là gì mà đang trở thành xu hướng tại Việt Nam?

Ảnh: Ollin café

Trong hơn một thập kỷ qua, cold brew (ủ lạnh) đã bùng nổ và âm thầm định hình cách chúng ta thưởng thức cà phê.

Kỹ thuật Cold Brew (ủ lạnh) là gì?

Ủ lạnh, đúng như cái tên của nó, có nghĩa là dùng nước lạnh thay vì nước nóng để ủ trà hay cà phê. Khác với phương pháp pha nóng truyền thống, cold brew được ủ hoàn toàn bằng nước lạnh, kéo dài 14–24 giờ, tạo nên hương vị mượt mà, ngọt dịu và ít có vị đắng hay chua gắt.

Điểm mạnh của cold brew so với phương pháp pha nóng là gì:

Cold brew “lành mạnh” vì quá trình ủ lạnh giúp giữ lại nhiều chất chống ô-xy hóa tự nhiên trong cà phê khiến người uống cảm thấy đây là lựa chọn tốt hơn cho lối sống cân bằng.
Ít a-xít đến khoảng 60–70% so với cà phê pha nóng, cold brew trở nên thân thiện với dạ dày và men răng. Đây là lý do nhiều người nhạy cảm với cà phê không cảm thấy khó chịu.
Có thể điều khiển hàm lượng caffeine theo ý muốn. Mất 12-24 giờ, cold-brew mới chiết xuất được lượng cafeine gần bằng lượng có được từ pha nước nóng trong vài phút.
Dễ kết hợp với sữa, trà atisô, trái cây hay thậm chí dùng làm nền cho cocktail hoặc món tráng miệng.

Kỹ thuật Cold Brew đến từ đâu?

Ít ai biết rằng hành trình của cold brew bắt đầu từ Nhật Bản vào thế kỷ 17, khi người Hà Lan mang cà phê đến đây như giải pháp pha chế không cần lửa. Từ nền tảng đó, người Nhật đã phát triển thành nghệ thuật pha chế tinh tế “kiểu Kyoto” – nước lạnh nhỏ từng giọt chậm qua bột cà phê trong những tháp thủy tinh thanh lịch, có thể mất đến 24 giờ cho một mẻ. Pha cà phê nhỏ giọt lạnh “kiểu Kyoto” này đã trở thành một trong những phương pháp cold brew ghi nhận sớm nhất, một sự giao lưu văn hóa được vun đắp từng giọt.

Trải qua nhiều thế kỷ, cold brew dần lan rộng rồi bước vào thị trường Mỹ với hệ thống Toddy® Cold Brew vào những năm 1960.

Tuy nhiên, phải đến thập niên 2000, khi các thương hiệu tiên phong đưa cold brew vào menu, và sau đó là sự tham gia của các chuỗi cà phê lớn, thức uống này mới thực sự bùng nổ.

Sức hút của cold brew nằm ở trải nghiệm: vị cà phê tròn đầy, ít a-xít, dễ uống, dễ kết hợp với sữa hoặc các loại sữa thực vật. Đồng thời, độ ổn định cao và khả năng bảo quản lâu cũng khiến nó trở thành lựa chọn lý tưởng cho phong cách sống hiện đại, nhanh, tiện nhưng vẫn tinh tế.

Xu hướng ủ lạnh ở Việt Nam

Ảnh: Ollin café

Trong vài năm gần đây, cold brew đã trở thành xu hướng đồ uống rõ nét tại Việt Nam, đặc biệt trong giới trẻ đô thị. Sự phát triển này gắn liền với văn hóa cà phê specialty và ảnh hưởng từ quốc tế, khi người tiêu dùng trẻ tìm kiếm những trải nghiệm tinh tế, ít đắng, dễ uống hơn so với cà phê phin truyền thống. Theo báo cáo thị trường 2025, cold brew đang tăng trưởng mạnh tại Việt Nam với tốc độ hơn 20% mỗi năm, cho thấy sức hút bền vững của xu hướng này.

Đáng chú ý, khi đặt câu hỏi “cold brew là gì?”, chúng ta không còn giới hạn kỹ thuật này trong cà phê. Ủ lạnh trà, từ trà xanh, trà hoa đến các loại thảo mộc ngày càng được ưa chuộng nhờ hương vị thanh nhẹ, ít chát và cảm giác “healthy” hơn. Các quán cà phê và trà hiện đại liên tục sáng tạo khi kết hợp cold brew với trái cây, hoa hoặc nguyên liệu bản địa, tạo nên những phiên bản mang dấu ấn Việt.

Trong bối cảnh đó, cold brew không chỉ là một phương pháp pha chế, mà đã trở thành biểu tượng của lối sống mới: chậm rãi, tinh tế hơn và đề cao trải nghiệm cá nhân.

Cách làm cold brew trà tại nhà

Cold brew trà là phương pháp ủ trà bằng nước lạnh (nước mát hoặc nước ở nhiệt độ phòng), mang lại hương vị thanh, ít chát và dễ uống. Điều quan trọng là tỉ lệ trà và thời gian ủ – bạn có thể linh hoạt điều chỉnh theo khẩu vị cá nhân. Hãy bắt đầu với định lượng giống pha nóng, sau đó thêm ½–1 muỗng cà phê lá trà để tăng độ đậm.

Cách thực hiện cơ bản:

Cho trà lá vào bình (khoảng 2–3g cho 500ml nước) + Nước lạnh (lọc hoặc nước khoáng). Đậy kín và ủ trong tủ lạnh.

Thời gian ủ gợi ý:

Trà trắng: 6–8 giờ.
Trà xanh: 3–6 giờ.
Trà ô long: 3–10 giờ.
Trà đen: 6–8 giờ.
Trà thảo mộc (nên tráng nóng nhanh trước): 6–12 giờ.

Một vài lưu ý để tránh sai lầm:

Tránh bị nhạt: Nếu uống với đá, hãy pha đậm hơn bình thường. Hoặc đơn giản là làm lạnh trực tiếp trong tủ lạnh thay vì thêm đá.
Đừng quên thời gian: Ủ quá lâu có thể làm mất độ tươi. Hãy đặt hẹn giờ để kiểm soát.
Chọn đúng loại trà: Trà nguyên lá từ cây trà sẽ cho hương vị ổn định và tinh tế hơn khi ủ lạnh.

Cách làm cà phê cold brew tại nhà

Ảnh: Every Half Coffee Roasters

Cold brew không chỉ là một cách pha cà phê, mà là quá trình “ủ vị” – nơi thời gian thay thế nhiệt độ để chiết xuất trọn vẹn hương thơm.

1. Chọn hạt cà phê phù hợp: Với cold brew, các loại hạt rang nhạt đến trung bình (light–medium roast) thường cho kết quả tốt nhất. Đặc biệt, cà phê single-origin với nốt hương trái cây, hoa hoặc caramel sẽ trở nên nổi bật hơn khi ủ lạnh, mang lại vị ngọt dịu và hậu vị trong trẻo.

2. Xay cà phê thô: Xay hạt ở mức thô nhất (coarse grind), tương tự hạt muối biển. Điều này giúp quá trình chiết xuất diễn ra chậm và đều, tránh vị đắng gắt.

3. Ủ cà phê

Cho cà phê xay vào bình (có thể dùng bình thủy tinh, bình French press hoặc dụng cụ chuyên dụng).
Thêm nước lạnh theo tỉ lệ 1:8 (1 phần cà phê, 8 phần nước).
Khuấy nhẹ để cà phê thấm đều với nước.
Đậy kín và ủ: 12 giờ ở nhiệt độ phòng, hoặc 18–24 giờ trong tủ lạnh.

4. Lọc và thưởng thức: Sau khi ủ xong, lọc kỹ cà phê qua rây hoặc giấy lọc để loại bỏ bã. Thành phẩm là một dạng concentrate có thể: