RichFree biến đồng xu cổ thành trang sức nghệ thuật

Từ những đồng xu cổ đến trang sức đương đại, RichFree biến khái niệm giá trị thành một ngôn ngữ sáng tạo, nơi nghệ thuật, lịch sử, ký ức và tinh thần thử nghiệm gặp nhau.

RichFree là dự án trang sức nghệ thuật kết hợp thực hành sáng tạo của nghệ sĩ Monica Frisone với kiến thức tài chính và lịch sử tiền tệ của Alex Ricchebuono. Dự án sử dụng đồng xu cổ, đồng xu kỷ niệm cùng nhiều chất liệu khác để tạo nên những thiết kế mang trên người, khám phá mối liên hệ giữa giá trị, lịch sử và ký ức.

Điều gì xảy ra khi tiền rời khỏi chức năng kinh tế để trở thành nghệ thuật?

Với RichFree, câu trả lời hiện lên dưới hình hài một món trang sức. Từng là phương tiện trao đổi, vật phẩm sưu tầm hay hiện vật tiền tệ, đồng xu trở thành chất liệu sáng tạo. Một mảnh lịch sử được đưa vào bố cục mới để có thể tiếp tục hiện diện trên cơ thể người đeo.

Ra mắt tại Milan trong khuôn khổ Tuần lễ Thời trang Milan, tại sự kiện FASHION ART and MORE – International Luxury Event, RichFree mang lên sàn diễn nghệ thuật đương đại, trang sức và kỹ nghệ thủ công kết hợp. Từ đó, dự án đặt ra một câu hỏi xưa như Trái Đất, nhưng vẫn còn nguyên tính thời sự. Điều gì thực sự làm nên giá trị của một đồ vật?

Monica Frisone: Nghệ thuật gặp lịch sử tiền tệ

Nghệ sĩ Monica Frisone mang đến RichFree kinh nghiệm tích lũy qua gần hai thập niên tìm tòi nghệ thuật. Năm 2013 đánh dấu bước ngoặt trong cách bà tiếp cận trang sức. Tại một triển lãm cá nhân, Frisone trưng bày những món trang sức gốm bên cạnh các bức tranh của mình. Mỗi món được hình thành như một tác phẩm độc lập, mở ra một chương mới trong sáng tác của bà với nghệ thuật phục sức (wearable art).

Với chuyên môn tài chính và những nghiên cứu về lịch sử tiền tệ, Alex Ricchebuono đem đến một góc nhìn khác. Qua những biến đổi của đồng tiền, ông nhìn thấy dấu vết của các hệ thống kinh tế, các xã hội và lịch sử con người.

Bản sắc của RichFree nằm ở nơi hai ngôn ngữ ấy gặp nhau. Trang sức trở thành một phần trong thực hành nghệ thuật. Trên cơ thể người đeo, mỗi món có thể mang theo những biểu tượng, dấu ấn văn hóa và mảnh ký ức.

Chất liệu tạo nên trang sức RichFree

Vàng và bạc có thể xuất hiện cùng gốm, nhựa resin, gỗ và thép. Ngọc trai và các loại đá bán quý như thạch anh tím, lapis lazuli và carnelian có thể kết hợp với những chi tiết vintage và vật liệu có xuất xứ rất khác nhau. Mỗi chất liệu đóng vai trò riêng trong câu chuyện kể trong tác phẩm.

Ở đây, sự xa xỉ mang một ý nghĩa khác. Nó có thể đến từ độ hiếm, công sức nghiên cứu, nguồn gốc của chất liệu và khả năng biến đổi chúng. Từ những thành phần vốn đã mang lịch sử riêng, người nghệ sĩ tạo ra một tác phẩm độc đáo.

Trong ngôn ngữ tạo hình ấy, đồng xu là chi tiết trở đi trở lại. Dù là đồng xu cổ hay đồng xu kỷ niệm, khi rời khỏi công dụng ban đầu, nó trở thành phương tiện kể chuyện. Hình ảnh các hoàng đế, nữ hoàng, nhân vật thần thoại và biểu tượng từ nhiều thời kỳ trở thành những chứng nhân của thời gian. Ngoài mệnh giá, một đồng xu còn có thể lưu dấu cả một nền văn minh, một hình ảnh về quyền lực, một thể chế chính trị hay một thời khắc lịch sử.

Đồng xu cổ trong thiết kế trang sức RichFree

Thứ từng được dùng để định giá một đồ vật nay trở thành một phần của tác phẩm nghệ thuật có ý nghĩa vượt ra ngoài giá tiền.

Trong bộ sưu tập trình diễn trong giai đoạn diễn ra Tuần lễ Thời trang Milan, hướng nghiên cứu này được thể hiện qua cách đan xen các thời đại. Vật liệu, hình tượng và đồ vật thuộc những giai đoạn lịch sử khác nhau cùng xuất hiện trong một thiết kế.

Gốm vẽ tay và những chi tiết gợi nhắc lịch sử mỹ thuật có thể đi cùng san hô đỏ cổ và đồng xu bạc thời Đế chế La Mã. Bên cạnh đó là những vật liệu đương đại như thép ít gây dị ứng hoặc nhôm tái chế.

Sự tương phản nổi bật: Các chi tiết cổ lưu lại dấu vết của đời sống xưa kia, còn cách xử lý đương đại làm thay đổi cách nhìn của ta với chúng. Những thế kỷ vốn cách xa nhau bỗng cùng trở về trong một đồ vật.

Mỗi thiết kế vì thế có thể gợi đến một Wunderkammer thu nhỏ, một tủ sưu tầm kỳ vật riêng mà ta có thể đeo trên người. Trong đó, những vật liệu, biểu tượng và ký ức tưởng chừng xa nhau được tập hợp trong một bố cục đương đại.

Trái tim, dấu vô cực và vòng tròn trong sáng tác của Monica Frisone

Trái tim, dấu vô cực và vòng tròn thường xuyên xuất hiện trong ngôn ngữ tạo hình của Frisone. Ảnh hưởng từ nghệ thuật đương đại và văn hóa đại chúng đưa vào tác phẩm những chất liệu ít gặp trong trang sức và hình khối táo bạo hơn.

Món trang sức nhờ vậy mang ý nghĩa riêng tư. Nó có thể gợi lại một ký ức, thể hiện bản sắc hoặc giúp người đeo nói lên điều gì đó về mình mà không cần lời.

Thiết kế độc bản và cách RichFree tái sử dụng đồ vật cũ

Mỗi thiết kế được hình thành như một tác phẩm duy nhất, đưa dự án đến gần với tinh thần sưu tầm nghệ thuật. Nét riêng ấy được định hình ngay từ trước khi chế tác, qua quá trình nghiên cứu, suy ngẫm, tìm cảm hứng và cân nhắc mối liên hệ giữa chất liệu với ý nghĩa của tác phẩm.

Tinh thần ấy cũng được áp dụng cho những đồ vật lưu lại từ quá khứ. Đồng xu trong các bộ sưu tập tiền cổ, trang sức vintage, trang sức cổ hay những món đồ bị bỏ quên trong ngăn kéo đều có thể sống cuộc đời mới sau khi được tái tạo. Ký ức gắn với món đồ cũ trở thành một phần bản sắc của tác phẩm mới.

Việc tái sử dụng đồng xu, trang sức vintage và đồ vật cũ giúp RichFree gìn giữ dấu vết quá khứ trong những thiết kế mới. Đồ vật được trân trọng vì ý nghĩa bản sắc, đồng thời có thêm công dụng, diện mạo và một chương mới trong câu chuyện của mình.

RichFree tại sự kiện FASHION ART and MORE ở Milan

RichFree cho biết: Sự kiện này – do Wellness for You Fashion tổ chức – đã đưa những nghiên cứu này vào giới thiệu trong giai đoạn diễn ra Tuần lễ Thời trang Milan. Tại đây, trang sức nghệ thuật có dịp sóng vai trực tiếp với thời trang.

Trên sàn diễn, cách ta nhìn món trang sức lại thay đổi. Rời khỏi tủ kính hay không gian triển lãm, món đồ hiện diện cùng cơ thể, trang phục và chuyển động. Một tác phẩm vốn được chiêm ngưỡng riêng lẻ nay trở thành một phần của hình ảnh sống và của câu chuyện mà cả sàn diễn đang kể.

RichFree và nghệ thuật phục sức (wearable art)

Chính trong sự chuyển đổi này, ý niệm về nghệ thuật phục sức được thể hiện trọn vẹn nhất. Tác phẩm được cảm nhận trực tiếp khi xuất hiện trên cơ thể.

Với RichFree, sự xa xỉ còn nằm ở những gì chất liệu mang theo. Một đồng xu có thể vừa là tiền, vừa lưu dấu lịch sử. Một món đồ cổ có thể gìn giữ ký ức. Và khi công dụng ban đầu khép lại, chính đồ vật ấy có thể là điểm khởi đầu của một sáng tạo hoàn toàn mới.

Cuối cùng, khi món trang sức được đeo lên, câu chuyện của nó lại được viết tiếp bởi một người khác.

Designer: RICHFREE @richfree22_art
Art Director & Founder: @wellnessforyoufashion@eventfashionartandmore
Lead Photographer & Retoucher: Svetlana Lucia Grishina @svetlana_grishina_photo
Photographer Assistants: @studiosmisci @tanyabu_photo
Stylist: @nicolezampedri.stylist
Stylist Assistant: @aliceesanguineti
Models: @brendamariagz | @novyk_nl_ | @ullianas | @bianco_annaa | @stasymar | @souanacaro
Makeup: @enifmakeupacademy
Hair Styling: @idolasaloon

Harper’s Bazaar Việt Nam

Xem thêm