Hoàng Dũng tự hào về nguồn gốc dân tộc Tày

bzvn-hoang-dung-chong-gai-lien-minh-tich-tich-tinh-tang-5

Liên minh Hợp Lực – Rực Rỡ trên sân khấu Tích Tịch Tình Tang gồm Hoàng Dũng, Thỏ Da LAB, Will, Hoàng Rob và Tùng Mint. Ảnh: NSX cung cấp

Tập 11 Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai 2026 (ATVNCG 2026) tiếp tục bước vào Vòng đấu 2 với những ca khúc X-song theo chủ đề, cùng ca khúc Đại Khải Hoàn trong Vòng đấu đặc biệt.

Đầu tư chỉn chu từ âm nhạc đến vũ đạo, các thành viên liên minh mang đến loạt tiết mục bùng nổ, mãn nhãn và tràn đầy năng lượng dành cho khán giả. Sân khấu mở đầu tập 11 là ca khúc Tích Tịch Tình Tang của liên minh Hợp Lực – Rực Rỡ đã để lại ấn tượng đặc biệt trong lòng khán giả khi mang đậm màu sắc văn hoá dân tộc.

Hoàng Dũng cùng liên minh Hợp Lực – Rực Rỡ mang sắc màu lễ hội và âm nhạc dân gian Tày lên sân khấu

Đến với Vòng đấu thứ hai của Công diễn 4 với chủ đề “Thạch Sanh”, Liên minh Hợp Lực – Rực Rỡ bao gồm Hoàng Dũng, Hoàng Rob, Thỏ (Da LAB), Tùng Mint và Will mang đến màu sắc âm nhạc vùng Tây Bắc với những làn điệu hát then của người Tày.

Hoàng Dũng cho biết khi nhận chủ đề “Thạch Sanh”, anh lập tức liên tưởng đến hai câu thơ về tiếng đàn gọi người trở về:

Đàn kêu tích tịch tình tang
Ai đưa công chúa dưới hang trở về

Hoàng Dũng mang văn hoá dân tộc Tày tới Công diễn 4. Ảnh: NSX cung cấp

Từ cảm hứng đó, anh cùng các thành viên lựa chọn hát then, đàn tính làm chất liệu văn hóa cho ca khúc, một phần bởi Hoàng Dũng cũng là người con dân tộc Tày. Nhận được sự ủng hộ và khích lệ từ các thành viên, nhóm quyết định tôn vinh tiếng đàn và âm nhạc của người Tày, đồng thời tạo sự kết nối giữa chất liệu văn hóa truyền thống với hình ảnh những con người hiện đại trên sân khấu, qua cảm hứng từ câu chuyện Thạch Sanh.

Nói về sự may mắn lần này khi bản thân là người con của dân tộc Tày, Anh Tài Hoàng Dũng nói:

“Hình như là vũ trụ sắp đặt cho mình rồi. Nếu như bây giờ mình không nói điều này ra hay mình không xung phong để làm bài X-song lần này thì mình cảm thấy rất không ổn. Mình nói với mọi người rằng mình là người Tày, và lúc đấy mình đã nhận được sự ủng hộ và tin tưởng rất nhiều từ các anh em”.

Ảnh: NSX cung cấp

Đằng sau tiết mục mang đậm hơi thở văn hóa Tày là cả một hành trình đối diện với thử thách. Mặc dù là người dân tộc Tày, Hoàng Dũng sinh ra và lớn lên ở thành phố nên anh từng e ngại bản thân chưa đủ sâu sắc để đại diện cho tiếng nói văn hóa của tộc người mình. Chỉ đến khi nhóm rơi vào bế tắc trong việc tìm kiếm chất liệu nghệ thuật, nam ca sĩ mới quyết định cất tiếng nói, đem toàn bộ hiểu biết và tình yêu nguồn cội để cùng đồng đội giải bài toán khó.

Lựa chọn mang chất liệu hát Then lên sân khấu lớn không chỉ đòi hỏi sự nghiên cứu bài bản, tư vấn chuyên môn mà còn cần rất nhiều sự dũng cảm.

Trong quá trình chuẩn bị cho tiết mục, bên cạnh việc hoàn thiện các yếu tố về âm nhạc và hình ảnh, Liên minh Hợp Lực – Rực Rỡ còn đối mặt với thử thách trong việc tìm kiếm và đưa những đạo cụ mang giá trị văn hóa lên sân khấu. Và nhờ sự dũng cảm ấy của không chỉ Hoàng Dũng mà của tất cả các thành viên liên minh Hợp – Lực Rực Rỡ, những nét văn hoá ấy toả sáng trên sân khấu của đêm công diễn 4.

Bản sắc văn hoá Tày trên sân khấu Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai

Nghệ thuật hát Then

Tốp then Suối Ngàn biểu diễn cùng các Anh Tài. Ảnh: NSX cung cấp

Sân khấu của Tích Tịch Tình Tang tri ân nghệ thuật hát then, bộ môn nghệ thuật đã được tổ chức UNESCO ghi danh trong mục Di sản Văn hoá phi vật thể của nhân loại vào ngày 12/12/2019.

Hát Then đâu chỉ đơn giản là một làn điệu. Nghệ thuật này đưa những nhạc cụ dân tộc như đàn Tính (tẩu), chùm xóc nhạc hay hình ảnh múa bát vào cùng lời hát và là một hình thức sinh hoạt có vị thế quan trọng trong tín ngưỡng người Tày.

Chiếc đàn Tính xuất hiện trên sân khấu là một phần không thể thiếu của nghệ thuật hát Then và đã xuất hiện tại đêm công diễn 4 của ATNVCG 2026. Đàn Tính là nhạc cụ dân gian đặc trưng của người Tày, sở hữu âm sắc mượt mà, ngọt ngào và ấm áp. Nhạc cụ này được chế tác từ nhiều chất liệu tự nhiên: bầu đàn làm bằng vỏ bầu, mặt đàn bằng gỗ vông, còn cán đàn sử dụng gỗ cây khảo quang hoặc cây dâu tằm. Khi tiếng đàn Tính hòa cùng lời hát Then, những cung bậc tâm tư, tình cảm của người chơi và người nghe như được cộng hưởng làm một.

Múa sư tử mèo

Sân khấu đậm màu sắc lễ hội của Tích Tịch Tình Tang. Ảnh: NSX cung cấp

Nếu âm nhạc sử dụng nghệ thuật hát Then, thì phần nhìn của tiết mục Tích Tịch Tình Tang tôn vinh nghệ thuật múa sư tử mèo.

Múa sư tử mèo bắt nguồn từ văn hoá của dân tộc Tày, Nùng và được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia vào năm 2017. Điệu múa truyền thống gắn liền với đời sống của người Nùng ở Lạng Sơn, thường xuất hiện trong Tết Nguyên đán, hội Lồng Tồng, Trung thu hay lễ vào nhà mới. Điệu múa mang ý nghĩa cầu may mắn, hạnh phúc, đồng thời thể hiện tinh thần thượng võ của đồng bào miền núi. Theo quan niệm của người Nùng, khuôn mặt mèo càng dữ tợn, động tác càng mạnh mẽ thì càng có thể xua đuổi những điều xấu.

Múa sư tử mèo luôn đi cùng âm nhạc và các trò diễn. Người múa điều khiển chiếc đầu có hình dáng gần với đầu sư tử nhưng mang khuôn mặt mèo, được người dân tự làm từ những nguyên liệu sẵn có và trang trí bằng các màu sắc rực rỡ như đỏ, đen, vàng hay xanh đậm.

Hoàng Rob cho biết nhóm đã phải thuyết phục một nghệ nhân tại một ngôi làng nhỏ ở Lạng Sơn để có thể sử dụng một đạo cụ đặc biệt trong tiết mục:

“Hai đầu mèo trên sân khấu là đạo cụ linh thiêng của người Tày, mất tới 6 tháng để hoàn thiện một chiếc. Nhóm đã phải kiên trì thuyết phục suốt 2-3 ngày mới được bác nghệ nhân ở Lạng Sơn đồng ý cho mang vào Sài Gòn trình diễn.”

Anh Tài Hoàng Rob. Ảnh: NSX cung cấp

Lễ hội Lồng Tông của người Tày, Nùng

Tích Tịch Tình Tang khơi gợi người xem về không gian náo nhiệt của lễ hội vùng cao. Concept sân khấu này khiến người ta liên tưởng đến lễ hội Lồng Tông (xuống đồng) của đồng bào dân tộc Tày, Nùng. Lễ hội Lồng Tồng là dịp để bà con cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia súc khỏe mạnh và cuộc sống an khang, đồng thời sum họp, gắn kết cộng đồng sau một năm lao động.

Được người dân tổ chức vào tháng Giêng âm lịch, lễ hội thường kéo dài từ 1–3 ngày tùy địa phương. Các nghi lễ như xuống đồng, cúng Thần Nông, Thổ Công, rước Thần Nông thể hiện đời sống tín ngưỡng và mong ước về một năm thuận lợi, đồng thời góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của người Tày, Nùng.

Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, các trò chơi dân gian và hoạt động cộng đồng tạo nên không khí sôi động, rộn ràng. Lễ hội thường được tổ chức trên những bãi đất rộng giữa cánh đồng, nơi sắc màu trang phục truyền thống hòa cùng các nghi thức và sinh hoạt dân gian.

Chia sẻ thêm về ý tưởng đưa concept lễ hội vào tiết mục, thành viên Hoàng Rob nói:

“Hoàng rất thích câu nói ‘Chúng ta có thể hiểu hết bản sắc của một dân tộc khi nhìn vào cách họ ăn, cách họ yêu và cách họ chúc tụng, ăn mừng một điều gì đó’. Chính vì vậy Hoàng và các anh em muốn đưa một tinh thần lễ hội lên sân khấu lần này, để làm thế nào lột tả được bản sắc của dân tộc Tày, một dân tộc thuộc đất nước Việt Nam”.

Những đáng nhớ của Tích Tịch Tình Tang từ khâu chuẩn bị đến khi lên sân khấu công diễn

Hoàng Dũng và mẹ trên sân khấu của ATVNCG2026. Ảnh: NSX cung cấp

Cũng chính tại sân khấu này, khoảnh khắc Hoàng Dũng cùng mẹ đứng chung một sân khấu đã chạm đến trái tim của hàng triệu khán giả.

Sinh ra trong một gia đình theo ngành sư phạm, mẹ của anh từng là giảng viên đại học và chỉ mới bắt đầu sinh hoạt hát Then sau khi nghỉ hưu. Hoàng Dũng tin rằng niềm đam mê nghệ thuật chảy trong máu mình là do di truyền từ mẹ.

Việc hai mẹ con cùng đứng chung một sàn diễn không đơn thuần là một tiết mục trình diễn, mà là sự tiếp nối thế hệ và là ước mơ lớn nhất mà nam ca sĩ luôn ấp ủ.

Anh Tài Will. Ảnh: NSX cung cấp.

Mục đích cuối cùng của Hoàng Dũng cùng các đồng đội khi mang âm nhạc dân tộc lên Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai 2026 là tôn vinh tính độc bản của văn hóa Tày, để khán giả tự hào nhận ra đây chính là một phần bản sắc của dân tộc mình. Sự tin tưởng từ các anh tài, sự đồng điệu của tình thân và khoảnh khắc đứng chung sân khấu với mẹ đã biến bài thi của Hoàng Dũng thành một cột mốc đặc biệt – nơi tình yêu gia đình và niềm tự hào dân tộc hòa làm một.

Will cho biết, trong công diễn lần này khối lượng công việc của Hoàng Dũng khá nhiều. Cụ thể, Dũng đảm nhận phần xây dựng sườn chính trước. Trong trường hợp Hoàng Dũng cảm thấy quá tải và cần hỗ trợ, các thành viên sẽ cùng tham gia. Will cũng chia sẻ rằng khi Hoàng Dũng để trống một số phần trong bài hát và nhờ hỗ trợ, anh cùng Thỏ (Da LAB) đã trực tiếp góp sức hoàn thiện những phần này.

Anh Tài Thỏ Da LAB. Ảnh: NSX cung cấp

Anh Tài Thỏ cho rằng việc thực hiện một tiết mục mang đậm chất liệu văn hóa là không dễ, bởi không phải lúc nào các nghệ sĩ cũng có cơ hội dàn dựng và thể hiện sự sáng tạo trên một sân khấu lớn như vậy. Vì thế, nhóm mong muốn tận dụng cơ hội này để vừa thỏa sức sáng tạo, vừa góp phần quảng bá những giá trị văn hóa, với tinh thần đưa vào tiết mục những gì có thể làm được.

Thành viên còn lại là Tùng Mint cho biết điểm đặc biệt trong quá trình thực hiện là mỗi thành viên đảm nhận một phần việc riêng theo thế mạnh, nhưng tất cả ý tưởng và nội dung đều được chia sẻ trong nhóm để cùng thảo luận, đóng góp. Với ca khúc Thạch Sanh, từ câu hát “Đàn kêu tích tịch tình tang – Ai mang công chúa dưới hang trở về”, Hoàng Dũng đề xuất bám vào hình ảnh tiếng đàn và khai thác chất liệu văn hóa Tày để tạo nên không khí lễ hội cho tiết mục.

Anh Tài Tùng Mint. Ảnh: NSX cung cấp

Hoàng Rob cho biết thêm các thành viên rất tự hào khi tiết mục lần này nhận được sự cố vấn chuyên môn từ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn. Sự lựa chọn những chất liệu văn hóa đã tạo nên màu sắc riêng cho từng liên minh, đồng thời góp phần mở ra nhiều cách tiếp cận mới với âm nhạc truyền thống trên sân khấu đương đại. Từ những làn điệu, nhạc cụ và âm hưởng quen thuộc, các Anh Tài tiếp tục tìm cách làm mới, kết hợp cùng âm nhạc hiện đại để tạo nên những tiết mục phù hợp với tinh thần của chương trình.