
Đàm Tùng Vân vai Thẩm Gia Lan/Hứa Lan Hương, Lưu Học Nghĩa vai Lâm Cẩm Kỳ. Ảnh: Weibo phim Lan Hương Như Cố
Những năm gần đây, phim cổ trang khai thác đề tài trạch đấu (đấu trí trong trạch viện gia đình) dường như không còn nhiều tác phẩm thực sự nổi bật. Bởi nội dung thật sự không có nhiều không gian để tạo sự đột phá. Với một câu chuyện lấy đấu đá gia tộc làm trọng tâm, điều quan trọng nhất là khả năng khiến khán giả yêu mến nhân vật, đủ kiên nhẫn theo dõi hành trình của họ.
Các bộ phim trạch đấu như Lan Hương Như Cố gặp sức ép rất lớn khi khán giả không còn xem phim với tâm thế hồi hộp muốn biết chuyện gì sẽ xảy ra, mà họ muốn xem êkíp sẽ có thể tạo ra sự khác biệt như thế nào. Nội dung có thiết lập cũng chẳng mới, khi xoay quanh một gia đình thư hương gặp biến cố, cả gia tộc rơi vào cảnh diệt vong. Nhưng cách bộ phim kể về biến cố ấy ngay từ tập đầu tiên lại đủ sức tạo ra khác biệt.
Nội dung những tập đầu tiên của phim Lan Hương Như Cố

Ảnh: Weibo phim Lan Hương Như Cố
Thay vì dùng lời thoại để kể lại bất hạnh của nữ chính Thẩm Gia Lan, bộ phim dành trọn một tập để đưa khán giả chứng kiến từng bước gia đình Thẩm đại học sĩ đi đến hồi kết.
Phủ đại học sĩ từng hiển hách nay vì thế cuộc triều đình thay đổi mà bị tru di cả họ, toàn bộ nữ quyến trong nhà bị sung vào Giáo Phường Ty. Đứng trước nỗi nhục nhã sống không bằng chết, nữ quyến nhà họ Thẩm lựa chọn giữ lại chút phong cốt cuối cùng của một gia đình thư hương trăm năm bằng cách cùng nhau tìm đến cái chết.
Mẹ của nữ chính Thẩm Gia Lan (Đàm Tùng Vận thủ vai) tìm được đường sống cho con gái khi giúp cô thay đổi thân phận thành Hứa Lan Hương. Việc nàng có thể tồn tại khi toàn bộ người thân tử nạn khiến mọi việc thêm đau đớn và giằng xé. Cũng từ đây, câu thoại “Khóc xong rồi thì sống cho tử tế” trở thành một trong những điểm nhấn đáng nhớ nhất của bộ phim. Cái “sống” ấy không đơn giản là tồn tại qua ngày. Nó trở thành một lời căn dặn, một món nợ tình cảm và cũng là lý do để nàng tiếp tục bước về phía trước.

Nữ quyến nhà họ Thẩm trước và sau khi gia tộc diệt môn. Ảnh: Phim Lan Hương Như Cố
Sáu năm sau, nữ chính xuất hiện với thân phận Hứa Lan Hương, một cô gái dường như chẳng còn mối liên hệ gì với tiểu thư trước kia. Nhờ sự chỉ dẫn của nàng, cha Hứa từ một người làm tạp vụ từng bước trở thành tam chưởng quỹ của tiệm đồ cổ nhà họ Lâm, có được cuộc sống tốt hơn trước. Nhưng khi quy định trong phủ thay đổi, Hứa Lan Hương vẫn phải bước vào phủ họ Lâm với thân phận con gái của gia nhân, trở thành một nha hoàn hạng ba.

Thẩm Gia Lan đổi thân phận thành Hứa Lan Hương và sống cùng phụ mẫu nuôi. Ảnh: Phim Lan Hương Như Cố
Nếu tập đầu tiên tạo ra nỗi ám ảnh bằng thảm án diệt môn, những tập tiếp theo lại khiến cảm giác bất an ấy chuyển sang một dạng khác: nỗi sợ của một người phải sống giữa nơi mà từng câu nói, từng ánh mắt đều có thể trở thành bằng chứng chống lại mình.
Hứa Lan Hương rõ ràng thông minh, có tài học và khả năng quan sát sắc bén. Nhưng để tồn tại, nàng buộc phải giấu tài. Khi người khác cố tình để lẫn sổ sách cho vay với kinh Phật, nàng biết rõ ý nghĩa của từng chữ nhưng vẫn phải giả vờ không hiểu, cúi đầu và im lặng để tránh bị chú ý. Cảm giác “đi trên băng mỏng” được bộ phim thể hiện khá thuyết phục ở những chi tiết nhỏ như vậy.
Hứa Lan Hương không được trao một bàn tay vàng để lập tức trở thành người thắng cuộc. Nàng phải sống bằng sự thận trọng, nhẫn nại và khả năng tự kiểm soát đến mức ngay cả trong giấc mơ cũng không dám nói sai một câu.

Ảnh: Weibo phim Lan Hương Như Cố
Cùng lúc đó, phủ họ Lâm cũng dần hiện ra như một đầm rồng hang hổ không dễ sống sót. Lâm Cẩm Kỳ (Lưu Học Nghĩa thủ vai) trở về sau sáu năm chinh chiến bên ngoài, nhưng thứ chờ đợi chàng không phải một mái nhà bình yên. Vị hôn thê năm xưa là Thẩm Gia Lan đã có gia tộc bị diệt vong, trong khi người vợ liên hôn chính trị không những thay toàn bộ tâm phúc trong phủ mà còn lén gặp người tình cũ tại lầu sách.
Những mối quan hệ chằng chịt và sự phân chia phe phái trong phủ họ Lâm nhanh chóng được phơi bày, tạo nên một thế cục mà ở đó, Hứa Lan Hương càng khó tìm được một chỗ đứng an toàn.
Về phần hình ảnh, bộ lọc tổng thể của phim khá tiết chế, không quá rực rỡ, tạo được cảm giác cổ trạch Trung Hoa với những khoảng tối và không gian mang vẻ cũ kỹ. Cách xử lý này cũng phù hợp với không khí câu chuyện, nơi vẻ ngoài yên tĩnh của những căn nhà sâu hun hút luôn che giấu những mối quan hệ phức tạp bên trong.
Số phận của từng người phụ nữ trong Lan Hương Như Cố được tô vẽ với nhiều gam màu biến chuyển

Lý Mộng vai Triệu Tinh Đường. Ảnh: Weibo Phim Lan Hương Như Cố
Điều đáng chú ý là Lan Hương Như Cố không đặt toàn bộ sức nặng của câu chuyện lên nữ chính. Qua những tập đầu, mỗi nhân vật nữ đều được trao một cách tồn tại riêng, từ đó tạo nên một thế giới trạch đấu có nhiều sắc thái hơn.
Đại nãi nãi nhà họ Triệu – Triệu Tinh Đường (Lý Mộng thủ vai) là một ví dụ. Cô độc, ngạo nghễ, không biết chữ và phải sống giữa một ngôi nhà đầy toan tính. Dù được đặt ở vị trí của một nhân vật phản diện, cô vẫn có cách riêng để tồn tại và giữ lấy phần đời của mình.
Tiểu thư Đỗ (Trịnh Hợp Huệ Tử) thủ vai cũng là nhân vật được kỳ vọng sẽ mở thêm một hướng khác cho thế giới phụ nữ trong phim.
Có lẽ sức hút của những nhân vật này nằm ở chỗ họ không cùng được viết theo một khuôn mẫu bởi có người giống cỏ dại, có thể tự tìm cách mọc lên giữa những hoàn cảnh khắc nghiệt. Song song đó, lại có người lại giống một dây độc, sắc bén và nguy hiểm. Nhưng dù lựa chọn cách nào, tất cả đều có một sức sống riêng.

Trịnh Hợp Huệ Tử vai Đỗ Tiểu thư. Ảnh: Weibo phim Lan Hương Như Cố
Ở điểm này, Lan Hương Như Cố đang làm khá tốt điều mà một bộ phim trạch đấu cần có: Chính là không biến cuộc đấu đá trong gia đình thành những màn tranh giành đơn thuần, mà đặt nó trong mối quan hệ giữa con người và hoàn cảnh. Sự sụp đổ của gia tộc nhà họ Thẩm cho thấy sức mạnh của thời đại lớn có thể nghiền nát một gia đình từng hiển hách đến mức nào. Còn những gì Hứa Lan Hương trải qua trong phủ họ Lâm lại cho thấy một cá nhân phải thận trọng ra sao để tồn tại trong một trật tự mà mình hoàn toàn không có quyền quyết định.
- Ảnh: Phim Lan Hương Như Cố
- Ảnh: Phim Lan Hương Như Cố
Nữ chính Đàm Tùng Vận cũng cho thấy sự tiến bộ rõ rệt trong cách lựa chọn kịch bản và xử lý nhân vật. Trong hai năm gần đây, những tác phẩm cô tham gia ngày càng cho thấy sự chủ động hơn trong việc tìm kiếm những câu chuyện có màu sắc lạ. Bộ phim không đi theo lối mòn, không trao cho nhân vật chính một bàn tay vàng nâng đỡ nhân vật ngay từ đầu, mà lựa chọn cách kể gần với hiện thực đến mức khắc nghiệt, khiến những tập đầu mang theo sức nặng cảm xúc rất rõ.
Với Lan Hương Như Cố, những tập đầu đang đặt nền móng khá chắc cho một câu chuyện trạch đấu. Từ thảm án diệt môn của gia đình Thẩm đại học sĩ đến cuộc sống dè chừng của Hứa Lan Hương trong phủ họ Lâm, bộ phim đã tạo được cả sức nặng của quá khứ lẫn cảm giác bất an trong hiện tại. Điều đáng chờ đợi lúc này là câu chuyện sẽ tiếp tục giữ được nhịp độ ấy đến đâu, và liệu phần trạch đấu về sau có thể thực sự trở thành trọng tâm, thay vì chỉ là phông nền cho những tuyến tình cảm và âm mưu khác.
Bởi sau khi đã sống sót qua thảm án năm xưa, Hứa Lan Hương vẫn còn một cuộc chiến dài phía trước. Và lần này, để sống cho tử tế, có lẽ cô sẽ phải học cách bước vào cuộc chơi mà không để bất kỳ ai nhìn thấy toàn bộ con người thật của mình.
PHIM CỔ TRANG ĐÃ PHÁT SÓNG:
REVIEW PHIM HOA KHAI CẨM TÚ: LỄ GIÁO PHONG KIẾN BÓP NGHẸT SỐ PHẬN CON NGƯỜI
REVIEW PHIM NGỰ ĐÌNH DAO: CUỘC CHIẾN CHỐNG THAM NHŨNG PHIÊN BẢN CỔ TRANG
Harper’s Bazaar Việt Nam





