Con Kể Ba Nghe với sự góp mặt của Kiều Minh Tuấn và Hạo Khang đưa người xem vào mâu thuẫn liên thế hệ thường thấy ở một gia đình Việt. Ảnh: CGV
Con Kể Ba Nghe, tác phẩm đầu tay của đạo diễn Đỗ Quốc Trung chọn con đường kể câu chuyện gia đình rất Việt, rất quen, nhưng hiếm khi được nhìn thẳng, bởi tình yêu thương tồn tại song hành với im lặng, chấn thương tinh thần được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác mà không ai gọi tên.
Phim đặt bối cảnh trong một gánh xiếc rong, mở ra đời sống bấp bênh của những nghệ sĩ bên lề, và soi chiếu những khoảng tối trong mối quan hệ cha và con, thứ tưởng như bền chặt nhất nhưng cũng mong manh không kém gì sợi dây trên cao mà người bố – nghệ sĩ xiếc ấy vẫn ngày ngày bước qua.
*Lưu ý: Phần review phim Con Kể Ba Nghe có tiết lộ nội dung, vui lòng cân nhắc trước khi đọc
Cha – con và chấn thương liên thế hệ
Là gà trống nuôi con, chắc chắn dù cố gắng đến mấy, ông Thái cũng khó lòng bù đắp cho Minh sự yêu thương, vỗ về của một người mẹ. Ảnh: CGV
Trung tâm cảm xúc của bộ phim Con Kể Ba Nghe là mối quan hệ giữa ông Thái và Minh, một mối quan hệ được xây dựng bằng yêu thương, nhưng vắng mất khả năng giao tiếp hai thế hệ.
Ông Thái là mẫu người cha rất quen thuộc trong nhiều gia đình Việt: nai lưng làm việc, hy sinh tất cả cho con, nhưng lại “độc miệng độc mồm”, và tin rằng chỉ cần lo đủ cơm áo là đã tròn trách nhiệm. Trầm cảm, trong thế giới quan của ông, là thứ xa xỉ, là “bệnh của người giàu”.
Vết thương lòng từ ngày vợ mất tới giờ ông Thái vẫn chưa nguôi ngoai. Ảnh: CGV
Bộ phim không lên lớp hay phán xét. Thay vào đó, nó cho thấy cách những tổn thương sẽ âm thầm tích tụ, rồi truyền sang thế hệ sau qua sự im lặng, qua cách giao tiếp vụng về, qua những khuôn mẫu ứng xử quen thuộc. Minh không chỉ đối diện với nỗi đau mất mẹ, mà còn mang theo sự sợ hãi, cảm giác không an toàn và cô độc kéo dài của một người con có cha làm ở gánh xiếc.
Bộ phim khai thác sự vụng về trong cả lời thoại lẫn hành động của ông Thái, người lần đầu làm bố. Ảnh: CGV
Điểm đáng quý là Con Kể Ba Nghe không biến trầm cảm thành hiện tượng thời thượng hay giật gân. Phim dùng hồi tưởng, những mảnh ký ức rời rạc, những tình huống đời thường để khán giả tự ghép nối nguyên nhân – hệ quả. Những khoảnh khắc nguy hiểm trên dây được đặt song song với những cơn bất ổn tâm lý, tạo nên mức độ tổn thương tinh thần hiểm nguy không kém gì tai nạn thể xác.
Sự tiết chế trong kịch bản giúp bộ phim tránh được bi lụy. Những mảng miếng hài duyên dáng từ các nhân vật phụ không phá vỡ cảm xúc, mà ngược lại, giúp nhịp phim có khoảng thở cần thiết. Đây là một lựa chọn thông minh, khiến câu chuyện nặng nề trở nên dễ tiếp cận hơn mà không mất đi chiều sâu.
Kiều Minh Tuấn lần đầu làm cha trong Con Kể Ba Nghe
Từng chia sẻ về việc mất bố từ sớm, Kiều Minh Tuấn bằng sự quan sát của mình đã xây dựng được một ông Thái dù giàu tình yêu con nhưng lại vắng đi những chia sẻ thường nhật cùng Minh. Ảnh: CGV
Khi review Con Kể Ba Nghe, ai cũng phải công nhận rằng linh hồn của bộ phim chính là Kiều Minh Tuấn. Anh mang đến một vai diễn đầy tiết chế, không phô trương, nhưng mỗi ánh mắt, mỗi cử chỉ đều nặng trĩu nội tâm.
Ông Thái của Kiều Minh Tuấn không phải người cha hoàn hảo, mà là một người đàn ông bình thường, yêu con nhưng lúng túng trước cảm xúc của chính mình. Chính sự “không trọn vẹn” đó khiến nhân vật trở nên chân thật và ám ảnh.
Có lẽ cảnh quay oneshot cạo tóc của Kiều Minh Tuấn và Hạo Khang chính là cảnh khiến người xem trực trào nhất. Bởi dù chẳng có lời thoại nào hoàn chỉnh nhưng chính cảm xúc của cả hai, đặc biệt là ông Thái, đã dẫn đường cho người xem thấu hiểu được “cái kết” của một mối quan hệ ruột thịt thiếu sự sẻ chia là gì. Tự hỏi rằng, chính Kiều Minh Tuấn, anh đã nuôi cảm xúc này bao lâu để có thể dồn nén đến mức như vậy.
Hạo Khang trong vai Minh cũng cho thấy sự trưởng thành đáng ghi nhận. Nhân vật của cậu ít thoại, nhưng ánh nhìn và ngôn ngữ cơ thể đủ để truyền tải cảm giác lạc lõng của một người trẻ không tìm được điểm tựa tinh thần. Sự tương tác giữa hai cha con, với nhiều khoảng lặng hơn lời nói, là một trong những điểm mạnh nhất của phim.
Về mặt hình ảnh, Con Kể Ba Nghe được quay chỉn chu với tông màu trầm, phù hợp với không khí nội tâm nhưng không u ám. Các khung hình xiếc vừa đẹp vừa chông chênh, phản chiếu trực tiếp trạng thái tinh thần của nhân vật. Bộ phim cho thấy một sự tự tin đáng kể của đạo diễn trẻ trong việc kể câu chuyện bằng hình ảnh thay vì lời thoại.
Phim có tông màu quay khá u tối. Ảnh: CGV
Thước quay cho thấy sự xa cách khó hàn lại của bố con ông Thái. Ảnh: CGV
Thực chất, có thể bởi đây là bộ phim đầu tay của đạo diễn Đỗ Quốc Trung nên có một số những chi tiết, dù đến kết phim, vẫn đang tạm thời bỏ ngỏ. Có thể đó chính là dấu ba chấm mà đạo diễn muốn rằng, từ bản thân suy nghĩ của mỗi người xem có thể tự điền vào.
Gánh xiếc và thân phận nghệ thuật bên lề
Phim tôn vinh ngành xiếc và những nghệ sĩ xiếc Việt Nam. Ảnh: CGV
Ở tầng bề mặt, Con Kể Ba Nghe xoay quanh ông Thái (Kiều Minh Tuấn) – một nghệ sĩ xiếc đi dây kỳ cựu, và Minh (Hạo Khang) – cậu con trai sống khép kín, mang trong mình những bất ổn tâm lý sau biến cố mất mẹ. Nhưng nếu chỉ nhìn phim như một câu chuyện gia đình thuần túy, ta sẽ bỏ lỡ một lớp nghĩa quan trọng về cách điện ảnh dùng xiếc như một ẩn dụ cho thân phận con người ngoài lề xã hội.
Xiếc trong phim không được lý tưởng hóa thành những màn trình diễn lộng lẫy. Đó là những buổi diễn tạm bợ, đạo cụ cũ kỹ, những nghệ sĩ sống nay đây mai đó, lấy thân thể mình làm công cụ mưu sinh để kiếm từng đồng.
Liệu đằng sau gương mặt của những chú hề có thực sự là một nụ cười hạnh phúc. Ảnh: CGV
Đạo diễn không dùng xiếc như phông nền minh họa, mà xây dựng cả gánh xiếc như một cộng đồng sống: có người từng ở đỉnh cao nay tàn phế, có người dị biệt hình thể, có trẻ mồ côi không nơi nương tựa. Họ gắn bó với nhau không chỉ vì nghề, mà vì ngoài xiếc ra, họ chẳng còn nơi nào khác để đi.
Xiếc ở đây rất Việt Nam: nghèo, chật vật, nhưng bền bỉ. Và chính sự rất đời đó khiến khán giả không khỏi chạnh lòng, khi nhận ra rằng ngoài đời thực, nghề xiếc cũng đang loay hoay giành giật từng cơ hội tồn tại.
Phương Thanh trong phim. Ảnh: CGV
Đặc biệt, khoảnh khắc xiếc bước vào không gian nhà hát trang trọng mang ý nghĩa biểu tượng rõ rệt. Khi một tiết mục xiếc được đặt cạnh các loại hình nghệ thuật “chính thống”, bộ phim âm thầm đặt câu hỏi: vì sao một nghệ thuật đòi hỏi đánh đổi bằng chính sinh mạng con người lại thường bị xem nhẹ? Đó không chỉ là sự tôn vinh nghề, mà còn là lời đòi lại phẩm giá cho những nghệ sĩ đã quen sống trong vùng tối của ánh đèn.
Review chung, Con Kể Ba Nghe vẫn là một bộ phim đáng để xem, thậm chí xem lại, để ta hiểu rằng việc sẵn sàng lắng nghe không chỉ câu chuyện trên màn ảnh, mà cả những điều chưa từng được nói trong chính gia đình mình quan trọng đến nhường nào.
THÔNG TIN XUNG QUANH PHIM CON KỂ BA NGHE:
CON KỂ BA NGHE VƯỢT CHÔNG GAI ĐỂ ĐƯA NGHỆ THUẬT XIẾC LÊN MÀN ẢNH RỘNG
HIEUTHUHAI, LÊ DƯƠNG BẢO LÂM MỪNG KIỀU MINH TUẤN RA PHIM MỚI
Harper’s Bazaar Việt Nam
