Sapphire, viên đá quý bảo mệnh của tháng 9, không chỉ có màu xanh

Sự đa dạng về màu sắc của sapphire cùng độ cứng cáp bền bỉ khiến nó trở thành viên đá quý yêu thích của các thương hiệu thời trang và kim hoàn cao cấp

Bông tai thuộc bộ sưu tập trang sức cao cấp của Dior năm 2020, Tie & Dior. Thiết kế dùng hai viên đá paraíba tourmaline làm tâm điểm. Cẩn thêm ngọc trai, kim dương, tsavorite, garnet, và sapphire hồng–xanh–vàng. Ảnh: Dior

Sapphire (lam ngọc) là viên đá quý mà ai cũng biết đến. Một trong bốn loại đá quý quan trọng nhất của giới trang sức – cùng kim cương, ruby (hồng ngọc), emerald (ngọc lục bảo) – viên đá này luôn xuất hiện trong các mẫu nữ trang cao cấp haute joaillerie.

Tuy được gọi là sapphire (đến từ chữ saphirus trong tiếng Latin, có nghĩa là màu xanh), thực ra loài đá này còn rất nhiều màu sắc khác. Hãy cùng Harper’s Bazaar tìm hiểu thêm về viên đá quý này.

Sapphire, viên đá của sức khỏe và tình yêu…

Brooch cài áo vintage từ cuối thế kỷ 19, gắn sapphire Kashmir. Ảnh: Sotheby’s

Brooch cài áo vintage từ cuối thế kỷ 19, gắn sapphire Kashmir. Ảnh: Sotheby’s

Theo những người tin vào cung hoàng đạo, lam ngọc là loại đá bảo mệnh cho những người sinh nhật vào tháng Chín. Họ tin rằng, màu xanh của viên lam ngọc sẽ bảo vệ cho sức khỏe của những người sinh ra dưới chòm sao Xử nữ (Virgo).

Hoàng thất Hy Lạp và La Mã cổ đại đeo bùa hộ mệnh cẩn đá sapphire như một biểu tượng chống lại sự nguyền rủa của kẻ thù. Ở thời kỳ Phục Hưng, đá sapphire được cho là có sức mạnh chữa trị các bệnh về mắt.

Viên đá này cũng được ưa chuộng để làm nhẫn đính hôn, vì nó tượng trưng cho lòng chung thủy và tính trung thực. Trong thời kỳ Trung Cổ, người La Mã tin rằng đá sapphire sẽ đổi màu nếu người đeo thiếu sự trung thực.

…của tín ngưỡng…

Vòng cổ Le Royaume trong bộ sưu tập Riders of the Knight của Louis Vuitton gồm 1600 viên kim cương và sapphire, lấy cảm hứng từ khiên giáp Trung Cổ. Ảnh: Louis Vuitton

Thời cổ lai hy, con người không có công cụ đo lường khoa học tối tân. Cũng không có công nghệ làm đá nhân tạo hay cải tạo màu đá quý. Vì vậy, những viên đá có màu sắc rực rỡ nhất – ruby, sapphire, emerald – đều được cho là quý giá nhất.

Vì màu sắc hiếm lạ của chúng, những  viên đá sapphire màu xanh đậm như nước biển được ví với viên đá của thần linh. Chúng được tôn thờ trong nhiều đạo giáo khác nhau.

Trong đạo Phật, viên đá này được cho là giúp tăng cường linh cảm cho con đường ngộ đạo. Người Ba Tư cổ đại thì cho rằng trái đất được đặt trên một lớp sapphire to khổng lồ – vì vậy mà nước biển và trời mới trong xanh (tất nhiên thì khoa học ngày nay đã có lý giải khác). Và trong Kinh thánh của Thiên chúa giáo, ngai của Chúa được cho là có màu xanh của sapphire. Cũng có phiên bản cho rằng 10 điều răn của Chúa được khắc trên các tấm bia bằng sapphire, chứ không phải đá tầm thường.

…và cũng là loại đá quý được giới công nghệ yêu thích

Các mẫu đồng hồ cao cấp, như chiếc Omega Speedmaster Moonphase Master Chronometer Chronograph, sử dụng mặt kính chống trầy làm từ sapphire nhân tạo. Ảnh: Omega

Còn nếu không tin vào các yếu tố tâm linh, bạn sẽ có thể tin tưởng vào số liệu của khoa học.

Khoa học tối tân đã phát hiện ra rằng: Sapphire thực chất có cùng cấu trúc với ruby. Chỉ là chúng có hàm lượng khoáng chất khác nhau, gây nên sự khác biệt về màu sắc. Harper’s Bazaar sẽ thảo luận thêm về cách phân biệt giữa sapphire hồng và ruby ở phần tiếp theo.

Ngoài ra, sapphire là một trong những dòng đá quý cứng nhất của thiên nhiên. Sapphire (và ruby) đạt độ 9 trên thang điểm Mohs (cách thức đo lường độ cứng của đá quý, kim loại). Chỉ kim cương, với độ 10 tuyệt đối, mới có thể làm trầy đá sapphire.

Chính vì vậy mà các nhà khoa học đã mô phỏng lại cấu tạo của sapphire để dùng chúng cho các sản phẩm khoa học, công nghệ. Mặt đồng hồ cao cấp như của Rolex, Omega hay thậm chí là đồng hồ thông minh Apple Watch được làm từ đá sapphire nhân tạo, có tính năng chống trầy thượng hạng.

Chọn mua sapphire trong trang sức cao cấp

Màu sắc sapphire

Giới làm nữ trang cao cấp vô cùng ưa chuộng sapphire. Một phần vì độ cứng cáp của nó. Một phần khác vì bảng màu cầu vồng mà sapphire mang lại.

Ngoài màu xanh biển nổi tiếng, sapphire còn có các sắc màu khác: hồng, cam, xám, vàng, tím, trong suốt.

Sapphire, viên đá quý bảo mệnh của tháng 9, không chỉ có màu xanh

Cài áo Dior à Versailles Côté Jardins Sapphire Enceladus Grove brooch. Đến từ bộ sưu tâp trang sức cao cấp năm 2017 của Dior, nó kết hợp kim cương, ngọc lục bảo, tsavorite (một loại garnet) cùng sapphire màu xanh, hồng, tím và vàng. Ảnh: Dior

Để sở hữu màu hồng đỏ, các viên đá họ corundrum sở hữu chất chromium. Hàm lượng chromium càng nhiều, màu càng thẫm. Theo tiêu chuẩn của hiệp hội đá quý toàn cầu, viên corundrum phải chứa một lượng chromium tối thiểu. Không đạt chỉ số này, viên đá sẽ được gọi là sapphire hồng chứ không phải là ruby.

Đá quý sapphire không chỉ có màu xanh

Nhẫn cẩn đá Padparadscha từ dòng Haute Joaillerie của Chanel và Cartier, năm 2009. Ảnh: RobbReport

Nhưng, cũng đừng cho rằng sapphire hồng kém chất lượng hơn ruby. Một trong những viên đá quý hiếm và đắt nhất thế giới là Padparadscha – viên sapphire màu hồng cam trong vắt. Việt Nam, do sở hữu mỏ sapphire, cũng từng khai quật được những viên đá này.

Về phần màu xanh biển truyền thống, viên đá càng đậm màu và càng trong thì càng đắt giá.

Kiểu cắt

Một chiếc trâm cài áo cẩn kim cương, đá sapphire và emerald. Điểm nhấn là viên sapphire xanh cắt cabochon có ngôi sao 6 cánh. Đây là một trong những chiếc trâm cài áo đặc sắc nhất Cartier từng thiết kế. Giá trị ước tính từ 125,000 đến 175,000 đô-la Mỹ theo viện đấu giá Sotheby’s.

Ngoài kiểu cắt góc cạnh để lộ độ trong suốt của mình, lam ngọc còn có thể được cắt bo tròn. Thuật ngữ chuyên ngành gọi đây là lối cắt cabochon. Một số viên đá sapphire (và ruby) chứa khoáng chất rutile, khi cắt tròn, sẽ thể hiện một ngôi sao sáu cánh.

Tuy nhiên, giá trị của những viên đá có sao vẫn phụ thuộc vào độ trong của viên đá, chứ không phụ thuộc vào độ sắc nét hay kích cỡ của ngôi sao. Viên sapphire sao sáu cánh giá trị tốt sẽ hơi trong chứ không đục mờ, màu đậm và rực rỡ chứ không xám xịt.

Nhẫn đính hôn bằng sapphire đang là trào lưu

Nhẫn đính hôn của công nương Diana đính sapphire Sri Lanka

Trước thế kỷ 20, nhẫn đính hôn sử dụng rất nhiều đá quý khác nhau. Qua đến thế kỷ 20, nhờ chương trình quảng cáo quá thành công của thương hiệu De Beers mà kim cương đã “soán ngôi”. Xu hướng chọn nhẫn đính hôn bằng đá màu phai nhạt…cho đến khi công nương Diana xuất hiện với chiếc nhẫn đính hôn cẩn lam ngọc to bản.

Sau khi công nương Diana qua đời, chiếc nhẫn này được truyền lại cho con trai bà, hoàng tử Williams. Anh đã tặng nó cho vợ là công nương Kate Middleton. Từ đấy, xu hướng nhẫn đính hôn cẩn lam ngọc lại một lần nữa dấy lên.

Chiếc nhẫn đính hôn sapphire này được truyền xuống cho công nương Kate Middleton

>>> Xem thêm:  VÌ SAO LOUIS VUITTON, CARTIER, PIAGET MÊ ĐẮM SAPPHIRE CHÂU Á

Harper’s Bazaar Việt Nam

Xem thêm